انسداد مجاری ادراری + درمان

انسداد مجاری ادراری در دسته شایع ترین بیماری های کلیه و مجاری ادراری قرار دارد که برای هر رده سنی قابل رخداد است. زمانی که مسیر جریان ادرار در مجاری ادراری به هر دلیلی باعث گرفتگی و انسداد شود، علائم و نشانه های متعددی برای فرد بروز پیدا می‌کند. بی‌توجهی به این علائم خطرات زیادی را برای سلامتی کلیه ها و مجاری ادراری به همراه دارد. در این مقاله به عوامل زمینه ‌ساز، علائم بیمار و رویکردهای درمانی پرداختیم.

انسداد مجاری ادراری چیست؟

انسداد مجاری ادراری به وضعیتی گفته می‌شود که در آن جریان طبیعی ادرار از طریق مجاری ادراری متوقف یا کاهش می‌یابد. این انسداد در هر قسمتی از دستگاه ادراری، از جمله کلیه‌، حالب، مثانه یا مجرای ادرار رخ می‌دهد. عوامل مختلفی از جمله سنگ‌ های کلیه، تومورها، عفونت‌ ها، بزرگی پروستات و یا آسیب‌ های جسمی موجب انسداد مجاری ادراری می‌شوند. این مشکل باعث مشکلات جدی در تخلیه ادرار و آسیب به کلیه‌ ها می‌شود و نیاز به درمان فوری دارد.

علائم انسداد مجاری ادراری

علائم انسداد مجاری ادراری بسته به محل و شدت انسداد متفاوت است اما برخی از علائم رایج آن عبارتند از:

• درد یا ناراحتی در ناحیه شکم یا پهلو

• مشکلات در تخلیه ادرار و  یا احساس عدم تخلیه کامل مثانه

• وجود خون در ادرار یا تغییر رنگ ادرار مایل به قهوه ای

• عفونت‌ های مکرر ادراری همراه با ترشحات بدبو

• تهوع و استفراغ به همراه تب

• تورم شکم و کلیه ها

علت انسداد مجاری ادرار چیست؟

در زیر علت بروز این عارضه را بررسی خواهیم کرد:

• یکی از شایع ‌ترین علل بروز انتقال سنگ ‌های کلیه از کلیه‌ها به حالب ‌ها یا مثانه است که مسیر جریان ادرار را مسدود می‌کنند.

• بزرگ شدن پروستات در آقایان به دلیل عوارض ناشی از پیری یا بیماری ‌ها مانند هیپرپلازی خوش‌ خیم پروستات، مجرای ادراری را فشرده کرده و منجر به انسداد در ناحیه خروجی مثانه می‌شود.

• وجود تومورهای خوش ‌خیم یا بدخیم در دستگاه ادراری، از جمله کلیه‌ ها، حالب ‌ها یا مثانه

• عفونت‌ های مکرر ادراری، به ویژه در زنان، منجر به تورم و انسداد موقت یا دائم مجاری ادراری می‌گردد.

• برخی از افراد به‌ طور مادرزادی مشکلاتی در ساختار مجاری ادراری دارند که منجر به انسداد می‌شود. مواردی چون تنگی حالب یا انسداد در مسیر خروجی مثانه.

• آسیب‌ های وارد به ناحیه شکم یا کمر باعث انسداد مجاری ادراری می‌شود، به ‌ویژه اگر به کلیه‌ ها یا حالب ‌ها آسیب برسد.

• گاهی اوقات انجام برخی جراحی های درمانی، مانند عمل پیوند کلیه، به بافت ‌ها و مجاری ادراری آسیب زده و منجر به انسداد می‌شود.

• آسیب ‌های عصبی مانند آسیب‌ های نخاعی یا بیماری ‌های عصبی باعث مشکلات در تخلیه ادرار و انسداد مجاری ادراری خواهد شد.

تشخیص انسداد مجاری ادرار

تشخیص انسداد مجاری ادراری به طور معمول با ترکیب معاینه بالینی، تاریخچه پزشکی و آزمایش ‌های مختلف انجام می‌شود. آزمایش‌ های تصویربرداری مانند سونوگرافی، سی ‌تی ‌اسکن یا تصویربرداری از سیستم ادراری با استفاده از تزریق رنگ مخصوص انجام می‌شود. این آزمایش‌ ها محل دقیق انسداد و علت آن را شناسایی می‌کنند. همچنین آزمایش‌ های خون و ادرار برای بررسی عملکرد کلیه‌ ها و وجود عفونت تجویز خواهد شد.

اهمیت درمان انسداد ادراري

درمان انسداد ادراری بسیار مهم است زیرا اگر این مشکل به ‌موقع درمان نشود، منجر به عوارض جدی و حتی آسیب دائمی به کلیه‌ ها و دستگاه ادراری می‌شود. انسداد باعث تجمع ادرار در کلیه‌ ها، افزایش فشار در این اندام ‌ها و در نهایت آسیب به بافت کلیه می‌گردد که عملکرد کلیه را مختل و به نارسایی کلیوی منجر می‌شود. علاوه بر این، انسداد مجاری ادراری باعث عفونت ‌های شدید دستگاه ادراری، بروز دردهای شدید و مشکلات در دفع ادرار می‌شود که همه این موارد، عوارض جانبی سختی با خود به همراه دارند.

روش های درمان انسداد ادراري

انسداد ادراری دارای روش های درمانی متعددی است که بسته به نوع مشکل و شدت گرفتگی و انسداد برای بیماران در نظر گرفته می‌شوند. در ادامه، به توضیح مختصر هر روش درمان خواهیم پرداخت تا اطلاعات نسبی در این باره کسب کنید.

درمان انسداد ادراري با جراحی

درمان انسداد ادراری با جراحی معمولا زمانی انجام می‌شود که این مشکل به دلیل عوامل ساختاری مانند سنگ ‌های بزرگ، تومورها، بزرگ شدن پروستات یا مشکلات مادرزادی ایجاد شده باشد. جراحی شامل روش‌ هایی برای کاهش اندازه پروستات در مردان، برداشت تومورها یا بافت‌ های اضافی از مسیر ادرار و یا اصلاح اختلالات ساختاری مانند تنگی حالب است. در موارد انسداد ناشی از سنگ‌ های کلیه، از روش‌هایی مانند سنگ‌ شکنی با امواج شوک یا جراحی باز برای خارج کردن سنگ ‌ها استفاده می‌شود. این روش‌ های جراحی به بازگرداندن جریان طبیعی ادرار و جلوگیری از آسیب به کلیه‌ ها کمک می‌کنند.

درمان انسداد ادراري با نفروستومی

درمان انسداد ادراری با نفروستومی یک روش جراحی است که برای تخلیه ادرار از کلیه‌ ها زمانی که مجاری ادراری مسدود شده‌اند، استفاده می‌شود. در این روش، یک لوله نازک به نام نفرستوم از طریق پوست به داخل کلیه وارد می‌شود تا ادرار را از کلیه ‌ها به خارج از بدن هدایت کند. این روش زمانی استفاده می‌شود که انسداد خیلی شدید باشد و دیگر روش ‌های درمانی مانند استفاده از استنت حالب یا جراحی ممکن نباشند. نفروستومی به طور موقت یا دائم برای کاهش فشار در کلیه‌ ها، جلوگیری از آسیب بیشتر و رفع انسداد انجام می‌شود. این روش در مواردی مانند انسداد ناشی از سنگ ‌های بزرگ، تومورها یا آسیب‌ های شدید به دستگاه ادراری کاربرد دارد و به بهبود وضعیت بیمار و پیشگیری از عوارض خطرناک کمک می‌کند.

قرار دادن استنت

قرار دادن استنت یکی از روش ‌های درمانی است که برای باز کردن مجاری ادراری مسدود شده یا تنگ‌ شده استفاده می‌شود. استنت یک لوله نازک و فلزی یا پلاستیکی است که به طور موقت یا دائم در داخل حالب لوله‌ای که ادرار را از کلیه به مثانه منتقل می‌کند، قرار می‌گیرد تا جریان طبیعی ادرار را برقرار کند. از استنت زمانی استفاده می‌شود که انسداد ناشی از سنگ ‌های کلیه، تومورها، عفونت ‌ها یا مشکلات ساختاری باشد. 

استنت به طور موقت از طریق سوند وارد می‌شود و در محل مسدود شده نیز قرار می‌گیرد تا فشار بر کلیه‌ ها کاهش یابد و ادرار به راحتی دفع شود. این روش هم با بی حسی و هم با بیهوشی عمومی قابل انجام است و به بیمار کمک می‌کند تا از عوارض جدی مانند آسیب به کلیه‌ ها یا عفونت ‌های ادراری جلوگیری نماید.

سوالات متداول درمان انسداد ادراري

در نهایت…

درمان انسداد ادراری نیاز به توجه و پیگیری دقیق دارد، زیرا در صورت بی توجهی به این مشکل تاثیرات جدی بر سلامت کلیه‌ ها و عملکرد دستگاه ادراری می‌گذارد. از تشخیص به‌ موقع تا انتخاب روش‌ های درمانی مناسب، هر مرحله اهمیت ویژه ‌ای دارد. با توجه به پیشرفت‌ های پزشکی و روش ‌های متنوع درمانی، بسیاری از بیماران به راحتی از این مشکل رهایی می‌یابند. با خواندن این مقاله علائم و نشانه های انسداد مجاری ادراری را شناختید و تا حدودی با روش های درمان آشنا شدید. در صورت نیاز با شماره 09125393199 برای اخذ نوبت از دکتر علی مهدوی جهت معاینات اقدام فرمایید.