استنت حالب یک لولهی کوچک و انعطافپذیر است که در حالب (مجرایی که کلیهها را به مثانه متصل میکند) قرار میگیرد تا جریان ادرار را از کلیه به مثانه تسهیل کند. این ابزار معمولاً در مواردی استفاده میشود که جریان ادرار به دلیل سنگ کلیه، تنگی حالب یا التهاب مسدود شده است. استنت حالب به کاهش درد، جلوگیری از آسیب به کلیهها و بهبود جریان طبیعی ادرار کمک میکند. قرار دادن آن معمولاً به روش اندوسکوپی انجام میشود و بسته به نیاز بیمار ممکن است موقت یا دائمی باشد.
علت استفاده از استنت حالب چیست؟
استنت گذاری یکی از روش های رفع انسداد حالب های منتقل کننده ادرار است. حالب ها لوله های بسیار باریکی در بدن انسان هستند. این لوله های باریک وظیفه دارند ادرار را از کلیه به سمت مثانه هدایت نموده و تخلیه کنند. با این کار ادرار از بدن دفع می شود.
اما گاهی حالب ها دچار انسداد می شوند. و نمی توانند ادرار را به درون مثانه تخلیه کنند. در این صورت کلیه پر از ادرار می شود. و دچار آسیب های شدیدی خواهد شد. این عارضه معمولا به علت سنگ کلیه، سرطان، عفونت و … رخ می دهد. اما امروزه برای درمان انسداد حالب ها از روش های مختلفی استفاده می شود.
یکی از این روش ها استنت حالب یا استنت گذاری است. در این روش پزشک با استفاده از یک لوله کوچک انسداد حالب ها را رفع می کند. پزشک این لوله را وارد بدن نموده، و آن را در حالب های مسدود شده بیمار جایگذاری خواهد کرد. با جایگذاری این لوله به درون حالب ها، ادرار به راحتی از کلیه به مثانه تخلیه می شود. در نتیجه فرد دچار آسیب در ناحیه کلیه نخواهد شد. برای انجام این روش قبل از هر چیزی باید انسداد حالب ها تشخیص داده شود.
کاربردهای استنت حالب
کاربردهای استنت حالب به صورت موردی عبارتند از:
- سنگ کلیه بزرگ برای عبور آسانتر ادرار و جلوگیری از انسداد
- تنگی حالب، رفع تنگی و تسهیل جریان طبیعی ادرار.
- کاهش التهاب ناشی از عفونتهای شدید.
- جلوگیری از انسداد ناشی از فشار تومور بر حالب.
- پس از جراحیهای اورولوژیک به منظور کاهش التهاب و تسریع روند بهبودی.
- جلوگیری از آسیب بیشتر و حفاظت از حالب.
در چه افرادی از استنت حالب استفاده شود؟
استنت حالب در بیمارانی استفاده میشود که دچار انسداد یا مشکل در جریان ادرار از کلیه به مثانه شدهاند. این مشکلات میتواند به دلایل مختلفی از جمله سنگ کلیه، تنگی حالب، تومورهای دستگاه ادراری، عفونتهای شدید و یا آسیبهای ناشی از جراحی باشد.
همچنین، در برخی از بیماران که تحت عملهای اورولوژیکی پیچیده قرار میگیرند، استنت به عنوان راهی برای حفاظت از حالب و تسهیل بهبودی پس از جراحی قرار داده میشود.
آمادگی های قبل از قرار دادن استنت حالب
برای آمادگی قبل از قراردادن استنت حالب، بیمار باید به توصیههای پزشک خود عمل کند. ابتدا، پزشک ممکن است برخی آزمایشها مانند آزمایش خون و ادرار، سونوگرافی یا سیتی اسکن را تجویز کند تا وضعیت دستگاه ادراری بررسی شود. بیمار باید از مصرف برخی داروها که ممکن است خونریزی را افزایش دهند مانند آسپرین یا داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی خودداری کند. معمولاً به بیمار توصیه میشود چند ساعت قبل از عمل ناشتا باشد تا خطر عوارض حین بیهوشی کاهش یابد.
نحوه قرار دادن استنت حالب
قرار دادن استنت حالب معمولاً با استفاده از روش اندوسکوپی و تحت بیهوشی عمومی یا موضعی انجام میشود. در این روش، پزشک یک ابزار نازک و انعطافپذیر به نام سیستوسکوپ را از طریق مجرای ادرار به مثانه هدایت میکند. سپس، از طریق این ابزار، استنت را در حالب قرار میدهد و آن را به گونهای تنظیم میکند که یک سر آن در کلیه و سر دیگر در مثانه قرار گیرد. این کار جریان ادرار را تسهیل میکند و انسداد را برطرف میسازد. پروسه معمولاً کوتاه است و بیمار پس از بهبودی نسبی میتواند به فعالیتهای روزمره بازگردد.
استنت حالب یا استنت گذاری چه عوارضی را در پی خواهد داشت؟
استنت گذاری نیز مانند هر روش درمان دیگری برخی عوارض خفیف را به همراه خواهد داشت. این عوارض گاهی پس از چند روز به طور کامل از بین می روند. در زیر به چند مورد از عوارض انجام این روش اشاره نموده ایم:
- فرد ممکن است در ادرار خود خون مشاهده کند.
- امکان تکرر ادرار در فرد وجود دارد.
- فرد ممکن است دچار سوزش در هنگام ادرار و یا گرفتگی مثانه شود.
سه مورد بالا عوارض شایع و طبیعی انجام روش استنت گذاری هستند. اما گاهی این روش باعث می شود که فرد برخی عوارض غیر طبیعی و شدید تر را نیز مشاهده کند. در صورت بروز این عوارض پس از انجام استنت حالب بیمار باید به سرعت به پزشک معالج خود مراجعه نماید.
این عوارض به شرح زیر هستند:
- در صورتی که فرد پس از استنت گذاری دچار سیاهی ادرار و خونریزی بسیار شدید در ادرار خود شود، می بایست آب فراوانی بنوشد. اما اگر با مصرف آب و مایعات نیز این مشکل برطرف نشود، باید به پزشک رجوع نماید.
- در صورتی که فرد دچار تب بسیار بالا و شدید شود.
- چنانچه ادرار فرد بوی بد و نامطبوعی داشته باشد.
- در صورتی که فرد در هر دو طرف شکم خود یا کلیه ها، احساس درد شدید داشته باشد.
- چنانچه ادرار فرد تغییر رنگ دهد و کاملا کدر شود.
- چنانچه فرد پس از انجام استنت حالب درد شدیدی در ناحیه مثانه خود حس کند، و این درد با مصرف مسکن ها نیز برطرف نگردد.
- در صورتی که شخص در حین ادرار سوزش شدیدی را احساس کند، و دفع ادرار برای او دشوار باشد.
نکات مراقبتی بعد از قرار دادن استنت حالب
پس از قرار دادن استنت حالب، ممکن است بیمار درد یا سوزش خفیفی هنگام ادرار تجربه کند که طبیعی است و معمولاً با داروهای مسکن کنترل میشود.
نوشیدن زیاد مایعات برای افزایش جریان ادرار و همینطور جلوگیری از تشکیل رسوبات در اطراف استنت توصیه می شود. پس از انجام این روش خوردن هشت الی ده لیوان در روز، الزامی است. و در روز های ابتدایی بعد از استنت گذاری باید این مورد را کاملا رعایت نمود.
بیمار باید از فعالیتهای سنگین خودداری کند و در صورت بروز علائمی مانند تب، خونریزی شدید، درد شدید و یا عفونت، سریعاً به پزشک مراجعه کند. برخی بیماران ممکن است حس تکرر ادرار یا فشار در ناحیه مثانه را داشته باشند که به مرور زمان کاهش مییابد.
برای انجام روش استنت حالب می توانید با دریافت مشاوره از مطب دکتر علی مهدوی متخصص رادیولوژی، در کوتاه ترین زمان و با کمترین دوره نقاهت انسداد حالب ها را رفع نمایید.
سوالات متداول
پزشک برای تشخیص این عارضه از آزمایش های گوناگونی استفاده می کند. این آزمایش ها شامل مواردی مثل سی تی اسکن، سونوگرافی، ام آر آی و … می شوند. در صورتی که انسداد حالب ها تشخیص داده شود، روش استنت حالب انجام می گیرد.
بله، سه الی شش ماه بعد از انجام این روش استنت جایگذاری شده باید تعویض شود.
در نهایت…
استنت حالب ابزاری مؤثر برای برطرف کردن انسداد در مجرای ادرار است که به بهبود جریان ادرار از کلیه به مثانه کمک میکند و از آسیب به کلیهها جلوگیری میکند. این روش به ویژه برای افرادی که دچار مشکلاتی مانند سنگ کلیه، تنگی حالب یا عفونتهای شدید هستند مفید است. با مراقبتهای مناسب و رعایت توصیههای پزشک، بیماران میتوانند دوران نقاهت راحتتری داشته باشند و به زندگی روزمره خود بازگردند.