تاکنون پزشک به شما توصیه کرده که برای بررسی دقیق تر علت درد یا ضعف عضلانی ران، نمونه برداری از ران انجام دهید؟ این روش که با نام بیوپسی ران نیز شناخته میشود، یکی از مهم ترین ابزارهای تشخیص در پزشکی است که امکان بررسی بافت های عضلانی یا استخوانی را فراهم میکند، از تشخیص بیماری های عضلانی گرفته تا شناسایی عفونت ها یا تومورهای احتمالی، همه با نتایج این آزمایش مشخص میشوند، اما این فرایند دقیق چگونه انجام میشود؟ دردناک است و نیاز به بستری دارد؟ در ادامه با جزئیات کامل آن آشنا میشوید.
دلایل انجام نمونه برداری از ران
نمونه برداری از ران زمانی انجام میشود که پزشک نیاز به بررسی دقیق تر وضعیت بافت های عضلانی یا استخوانی این ناحیه داشته باشد و از مهم ترین دلایل انجام این نمونه برداری به موارد زیر باید اشاره کرد:
تشخیص بیماری های عضلانی
نمونه برداری از ران به پزشک کمک میکند تا بیماری های عضلانی مانند دیستروفی عضلانی، میوزیت یا آتروفی عضله را تشخیص دهد و این بیماریها با ضعف یا تحلیل عضلات همراهاند و بررسی بافت علت دقیق را مشخص میکند.
بررسی عفونت یا التهاب
در صورت وجود علائمی مانند تب، درد، تورم یا قرمزی ران، پزشک برای شناسایی نوع عفونت یا التهاب از نمونه برداری استفاده میکند تا درمان هدفمندتری انجام شود.
تشخیص تومورها یا توده های مشکوک
اگر در ناحیه ران تودهای قابل لمس یا مشکوک در تصویربرداری مشاهده شود، بیوپسی ران به تشخیص نوع تومور خوشخیم یا بدخیم کمک میکند و مسیر درمان را مشخص میسازد.
ارزیابی آسیب های بافتی
در مواردی که آسیب شدید عضلانی یا استخوانی پس از تصادف یا جراحی رخ داده باشد، نمونه برداری اطلاعات دقیقی درباره میزان تخریب و روند ترمیم بافتها ارائه میدهد.
بررسی بیماری های متابولیک یا ژنتیکی
برخی بیماری های ارثی یا متابولیک مانند میتوکندریوپاتیها با اختلال در عملکرد عضلات بروز میکنند و نمونه برداری از ران به تشخیص دقیق این اختلالات کمک میکند و پایهای برای برنامه درمانی صحیح فراهم میسازد.
بیشتر بخوانید: دلایل نیاز به بیوپسی از گردن
روش های مختلف بیوپسی از ران
نمونه برداری از ران بسته به نوع بافت مورد بررسی و هدف تشخیص، به روش های مختلفی انجام میشود که در ادامه با متداول ترین روش های بیوپسی ران و ویژگی های هرکدام آشنا میشوید:
بیوپسی سوزنی
در این روش با استفاده از سوزن مخصوص و نازک، مقدار کمی از بافت ران برداشته میشود و این روش کم تهاجمی است، معمولا تحت بیحسی موضعی انجام میشود و نیازی به بستری ندارد، برای بررسی های اولیه یا در مواردی که آسیب کوچک است، انتخاب مناسبی به شمار میآید.
بیوپسی باز
در بیوپسی باز، جراح با ایجاد برش کوچک روی پوست ران، مستقیما به بافت هدف دسترسی پیدا کرده و نمونه بزرگ تری برمیدارد، این روش در مواردی که تشخیص از طریق سوزن ممکن نیست یا نیاز به نمونه بیشتر وجود دارد، انجام میشود و تحت بیهوشی موضعی یا عمومی صورت میگیرد.
بیوپسی هدایت شده با تصویر
در این روش از سونوگرافی، سی تی اسکن یا MRI برای هدایت دقیق سوزن به محل مورد نظر استفاده میشود و این تکنیک به ویژه برای نمونه برداری از تودههای عمقی یا استخوانی ران کاربرد دارد و دقت تشخیص را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد.
بیوپسی استخوان ران
این نوع بیوپسی زمانی انجام میشود که پزشک نیاز به بررسی بافت استخوانی ران داشته باشد، مثلا برای تشخیص عفونت استخوان یا تومورهای استخوانی و در این روش از سوزن های مخصوص و محکمتر استفاده میشود و تحت بیحسی یا بیهوشی سبک انجام میگیرد.
برای انجام نمونه برداری از تیروئید توسط دکتر علی مهدوی با شماره 09108881041 تماس بگیرید، دکتر علی مهدوی روزهای زوج در بیمارستان فرهنگیان و روزهای فرد در بیمارستان سلامت فردا حضور دارند.
آمادگی های لازم قبل از نمونه برداری ران
پیش از انجام بیوپسی ران، رعایت چند نکته برای ایمنی و دقت بیشتر در نتایج ضروری است:
- در صورت مصرف داروهای رقیق کننده خون مانند آسپرین یا وارفارین، باید پزشک را مطلع کنید تا در صورت نیاز مصرف آنها چند روز قبل از عمل قطع شود.
- در صورت وجود آلرژی به دارو یا مواد بیحسی، حتما به پزشک اطلاع دهید تا از بروز واکنش های ناخواسته جلوگیری شود.
- پیش از نمونه برداری، پزشک آزمایش خون یا تصویربرداری تجویز میکند تا وضعیت عمومی بدن و محل دقیق نمونه برداری مشخص شود.
- اگر بیوپسی تحت بیهوشی عمومی انجام میشود، باید ۶ تا ۸ ساعت قبل از عمل ناشتا باشید تا از بروز عوارض گوارشی جلوگیری شود.
- در موارد بیهوشی یا استفاده از آرام بخش، توصیه میشود فردی همراه بیمار باشد تا پس از انجام نمونه برداری او را به خانه بازگرداند.
- در روز انجام بیوپسی، از لباس های گشاد و راحت استفاده کنید تا فشار اضافی روی محل نمونه برداری وارد نشود.
بیشتر بخوانید: نمونه برداری از کتف به چه صورت است؟
مراحل انجام بیوپسی از ران پا
نمونه برداری از ران به صورت سرپایی و در محیطی استریل انجام میشود و این فرایند شامل چند مرحله اصلی است که در ادامه به آنها اشاره میکنیم:
آماده سازی بیمار
در ابتدا بیمار روی تخت در وضعیت مناسب قرار میگیرد و محل نمونه برداری ضدعفونی میشود، بسته به نوع بیوپسی، از بیحسی موضعی یا بیهوشی سبک استفاده میشود تا بیمار دردی احساس نکند.
تعیین محل دقیق نمونه برداری
پزشک با کمک تصویربرداری مانند سونوگرافی یا سیتیاسکن محل دقیق بافت هدف را مشخص میکند تا نمونه گیری با دقت بالا انجام شود.
برداشت نمونه
در این مرحله، سوزن یا ابزار مخصوص وارد بافت ران میشود و مقدار کوچکی از بافت عضلانی یا استخوانی برداشته میشود و در بیوپسی باز، برشی کوچک روی پوست ایجاد میشود.
کنترل خونریزی و پانسمان
پس از برداشت نمونه، پزشک فشار ملایمی روی محل بیوپسی وارد میکند تا از خونریزی جلوگیری شود، سپس محل با پانسمان استریل پوشانده میشود.
ارسال نمونه به آزمایشگاه
نمونه برداشت شده در ظروف مخصوص قرار داده شده و برای بررسی میکروسکوپی و پاتولوژی به آزمایشگاه ارسال میشود تا علت دقیق علائم مشخص گردد.
ترخیص بیمار
در صورت انجام بیوپسی سوزنی، بیمار پس از چند ساعت استراحت کوتاه مرخص میشود، اما در بیوپسی باز نیاز به بستری کوتاه مدت دارد.
مراقبت های بعد از نمونه برداری از ران
رعایت نکات مراقبتی پس از بیوپسی ران، نقش مهمی در جلوگیری از عفونت، کاهش درد و تسریع ترمیم زخم دارد، در ادامه مهم ترین توصیه ها را مرور میکنیم:
- تا ۲۴ ساعت بعد از نمونه برداری، از فعالیت های سنگین و راه رفتن طولانی خودداری کنید تا فشار به محل بیوپسی وارد نشود.
- محل بیوپسی را خشک و تمیز نگه دارید، پانسمان باید طبق دستور پزشک، پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت تعویض میشود.
- در صورت احساس درد یا تورم، از کمپرس سرد در ۲۴ ساعت اول و داروهای مسکن تجویز شده توسط پزشک باید استفاده کرد.
- تا زمانی که پزشک اجازه نداده، از شست و شوی مستقیم محل نمونه برداری یا رفتن به استخر و وان پرهیز کنید.
- در صورت مشاهده تب، قرمزی، ترشح چرکی یا خونریزی غیرعادی، سریعا به پزشک اطلاع دهید و این علائم نشانه عفونت هستند.
- در صورت تجویز آنتی بیوتیک یا داروی ضدالتهاب، مصرف آنها را کامل کنید تا روند بهبودی بدون عارضه طی شود.
- پس از چند روز و با تأیید پزشک، به فعالیت های روزمره و ورزشی سبک بازمیگردید و فشار بیش از حد باعث خونریزی یا تأخیر در ترمیم میشود.
بیوپسی از ران عوارض دارد؟
بهطور کلی، بیوپسی از ران روشی ایمن و کمخطر محسوب میشود، اما مانند هر عمل پزشکی، احتمال بروز عوارض خفیف وجود دارد و شایع ترین عارضه، درد یا کبودی موقت در محل نمونه برداری است که طی چند روز برطرف میشود و در برخی موارد خونریزی خفیف، تورم یا عفونت موضعی ایجاد میشود که با رعایت بهداشت و مصرف داروهای تجویز شده قابل کنترل است، عوارض جدیتر مانند آسیب به عضلات یا اعصاب، بسیار نادر هستند و فقط در بیوپسی های عمیق یا باز دیده میشوند و رعایت دقیق دستورات پزشک، بهترین راه پیشگیری از این عوارض است.
تفسیر نتایج نمونه برداری از ران
نتایج نمونه برداری از ران به پزشک کمک میکند تا سلامت بافت عضلانی و استخوانی را ارزیابی کرده و وجود بیماری، عفونت یا تومور را تشخیص دهد:
| نتیجه | توضیحات | اقدامات پزشکی |
| طبیعی | بافت عضلانی یا استخوانی سالم است و نشانه بیماری یا عفونت مشاهده نمیشود. | ادامه پیگیری های معمول و بررسی علل علائم بالینی دیگر |
| التهاب یا میوزیت | وجود التهاب در بافت عضله، ناشی از عفونت یا بیماری خودایمنی است. | تجویز داروهای ضدالتهاب، آنتی بیوتیک یا داروهای ایمونوساپرسیو |
| تحلیل یا آتروفی عضلانی | کاهش حجم و عملکرد عضله، به علت بیماری ژنتیکی یا بی تحرکی طولانی مدت است. | برنامه فیزیوتراپی، درمان حمایتی و بررسی علت زمینهای |
| وجود تومور یا سلول های غیرطبیعی | نمونه شامل سلول های غیرعادی یا تومور است که خوشخیم یا بدخیم است. | انجام آزمایش های تکمیلی، جراحی یا درمان های شیمی درمانی/رادیوتراپی |
| عفونت یا استئومیلیت | شواهدی از عفونت در بافت عضله یا استخوان مشاهده میشود. | درمان با آنتی بیوتیک مناسب و پیگیری منظم |
| تغییرات متابولیک یا ارثی | شواهدی از اختلالات ژنتیکی یا متابولیک در عضله یا استخوان مشاهده میشود. | مشاوره ژنتیک، درمان حمایتی و کنترل علائم |
تفاوت نمونه برداری عضله و استخوان ران
نمونه برداری از عضله ران و استخوان ران هر دو به منظور تشخیص دقیق بیماری ها انجام میشوند، اما روش، ابزار و هدف تشخیصی آنها متفاوت است:
نوع بافت
بافت نرم عضلانی ران برای بررسی بیماری های عضلانی، التهاب یا تحلیل عضلانی نمونه برداری میشود و بافت سخت استخوان ران برای تشخیص عفونت استخوان، تومورهای استخوانی یا اختلالات متابولیک برداشت میشود.
ابزار مورد استفاده
برای عضله معمولا از سوزن نازک یا ابزار جراحی کوچک استفاده میشود و برای استخوان نیاز به سوزن یا مته مخصوص استخوان است که بافت سخت را برش میدهد و نمونه برداری میکند.
میزان تهاجم و درد
نمونه برداری از عضله کم تهاجمی و درد خفیف دارد و اغلب سرپایی انجام میشود و بیوپسی از استخوان نسبتا تهاجمیتر و نیازمند بیحسی یا بیهوشی سبک است؛ درد و کبودی بعد از عمل بیشتر مشاهده میشود.
هدف تشخیصی
در نمونه برداری از عضله، شناسایی بیماری های عضلانی، التهاب یا اختلالات متابولیک عضلات هدف است و در نمونه برداری از استخوان تشخیص عفونت، تومور یا تغییرات ساختاری و متابولیک استخوان هدف است.
سوالات متداول
با بیحسی موضعی یا بیهوشی سبک انجام میشود و درد شدید نادر است و پس از عمل کمی درد یا کبودی دارید.
وقتی ضعف عضلانی، تورم، درد مزمن، توده مشکوک یا علائم عفونت در ران مشاهده شود، بیوپسی به تشخیص دقیق کمک میکند.
در نهایت…
نمونه برداری از ران روشی تشخیصی دقیق و ایمن است که به پزشکان کمک میکند تا بیماری های عضلانی، عفونت ها یا تومورهای استخوانی را شناسایی کنند و با رعایت آمادگی های قبل از عمل و مراقبت های پس از آن، عوارض این روش به حداقل میرسد، بیوپسی ران نه تنها روند تشخیص را تسریع میکند، بلکه امکان انتخاب درمان مناسب و مؤثر را نیز فراهم میآورد و نقش کلیدی در بهبود سلامت بیمار دارد.