استنت گذاری عروق میتوان از انسداد و باریک شدن عروق جلوگیری کند و جریان خون در بدن را بهبود بخشید. این روش برای افرادی که با مشکلاتی انسداد عروق کرونری دستوپنجه نرم میکنند، یک روش درمانی حیاتی محسوب میشود. این مقاله به معرفی انواع استنتها، مراحل و مراقبتهای لازم پس از استنتگذاری، فواید و عوارض احتمالی آن میپردازد تا آگاهی کاملی در این زمینه ارائه دهد.
هدف از استنت گذاری عروق چیست؟
هدف از استنت گذاری عروق، باز نگهداشتن رگها و جلوگیری از انسداد آنها است. این کار با قرار دادن یک توری فلزی درون عروق انجام میشود که از تجمع پلاکها جلوگیری میکند و عبور خون را تسهیل مینماید. استنتها به خصوص برای بیماران قلبی و کسانی که دچار انسداد در شریانهای حیاتی هستند، نجاتبخشاند و میتوانند خطر بروز مشکلاتی نظیر سکته قلبی را کاهش دهند.
انواع استنتهای عروقی
استنتهای عروقی به چند دسته تقسیم میشوند:
استنتهای فلزی بدون پوشش (BMS)
این نوع استنتها از جنس فلز هستند و پوششی ندارند. این استنتها ساختار سادهتری دارند و معمولاً برای باز نگه داشتن عروق در مدت زمانهای طولانی مورد استفاده قرار میگیرند.
استنتهای دارویی (DES)
استنت دارویی مانع از رشد بافتها درون استنت میشود و به این ترتیب احتمال تنگی مجدد رگ را کاهش میدهد.
استنتهای قابل جذب (BVS)
استنتهای قابل جذب پس از مدتی در بدن جذب میشوند و به تدریج از بین میروند.
مراحل استنت گذاری عروق
چگونگی استنت گذاری عروق یکی از رایجترین پرسشهای افرادی است که برای آنها انجام این روش توصیه میشود. فرآیند استنتگذاری عروق شامل مراحل زیر است:
- آمادهسازی بیمار که شامل بررسی وضعیت بیمار و اطمینان از سلامت عمومی او میشود.
- انتخاب رگ مناسب که پزشک با استفاده از روشهای تصویربرداری، رگ مورد نیاز را انتخاب و آماده میکند.
- قرار دادن استنت که استنت با کمک یک کاتتر در محل انسداد قرار داده میشود و بهوسیله یک بالون باز میشود.
- پس از اتمام قرار دادن استنت، پزشک جریان خون را بررسی و از موفقیتآمیز بودن عمل اطمینان حاصل میکند.
فواید استنت گذاری عروق
استنتگذاری عروق یا قرار دادن استنت در شریانها، یک روش درمانی کمتهاجمی برای باز کردن عروق باریک یا مسدود شده است که به منظور بهبود جریان خون و کاهش خطر بیماریهای قلبی انجام میشود. در ادامه به فواید اصلی استنتگذاری عروق اشاره میکنیم:
افزایش جریان خون
استنتگذاری به باز نگهداشتن شریانهای باریک یا مسدود شده کمک میکند، که باعث بهبود جریان خون به اندامهای حیاتی بدن، بهویژه قلب و مغز، میشود. این به جلوگیری از دردهای قفسه سینه و کاهش خطر حملات قلبی کمک میکند.
کاهش نیاز به جراحی قلب باز
از آنجایی که استنتگذاری یک روش کمتهاجمی است، نیاز به جراحی قلب باز را کاهش میدهد. این مسئله برای افرادی که به دلایلی نمیتوانند تحت جراحیهای تهاجمی قرار بگیرند، بسیار مفید است.
کاهش علائم بیماری عروق کرونری
استنتگذاری میتواند به کاهش علائمی همچون درد قفسه سینه (آنژین) و تنگی نفس که ناشی از بیماری عروق کرونری هستند، کمک کند. این موضوع کیفیت زندگی بیماران را به طور قابل توجهی بهبود میبخشد.
بهبودی سریعتر
در مقایسه با جراحیهای تهاجمی، دوره بهبودی در استنتگذاری کوتاهتر است. بسیاری از بیماران پس از چند روز میتوانند به فعالیتهای روزمره خود بازگردند.
کاهش خطر حمله قلبی مجدد
با باز نگه داشتن شریانها، خطر وقوع حمله قلبی مجدد کاهش مییابد. این روش به خصوص برای بیمارانی که یک بار دچار حمله قلبی شدهاند، مفید است.
بهبود عملکرد قلب
با بهبود جریان خون به عضله قلب، عملکرد قلب بهبود مییابد و احتمال بروز نارسایی قلبی کاهش مییابد.
مراقبتهای پس از استنت گذاری عروق
پس از استنت گذاری عروق، مراقبتهای خاصی لازم است تا از موفقیتآمیز بودن درمان و کاهش خطرات بعدی اطمینان حاصل شود. در بخش زیر برخی از مهمترین نکات مراقبتی پس از استنتگذاری آورده شده است:
مصرف منظم داروها
در برخی موارد پزشک داروهای ضدپلاکت، مانند آسپرین و کلوپیدوگرل، تجویز میکند تا بیمار با مصرف آن مانع از لخته شدن خون در استنت شود. مصرف این داروها باید دقیقاً مطابق با دستور پزشک باشد تا خطر انسداد مجدد کاهش یابد.
پرهیز از فعالیتهای سنگین
معمولا پس از استنتگذاری، بیماران نیاز به استراحت دارند و باید از فعالیتهای فیزیکی شدید، حمل بار سنگین و ورزشهای سنگین پرهیز کنند. در هفتههای اول پس از عمل، فعالیتها باید به تدریج افزایش یابند.
پیگیری و مراجعات منظم به پزشک
بعد از استنتگذاری، بیمار باید به طور منظم به پزشک مراجعه کند تا وضعیت عروق و عملکرد استنت ارزیابی شود. در این مراجعات، پزشک ممکن است آزمایشهایی مانند نوار قلب و اکوکاردیوگرافی تجویز کند.
حفظ رژیم غذایی سالم
رژیم غذایی کمچرب و کمکلسترول میتواند از انسداد مجدد عروق جلوگیری کند. مصرف میوهها، سبزیجات، حبوبات و غذاهای سرشار از فیبر برای سلامت عروق توصیه میشود.
ترک سیگار و الکل
سیگار و الکل میتوانند به عروق و استنت آسیب برسانند و خطر لخته شدن خون را افزایش دهند. ترک این مواد بعد از استنتگذاری ضروری است.
کنترل عوامل خطرزا
بیمارانی که دارای بیماریهای زمینهای مانند دیابت، فشار خون بالا و کلسترول بالا هستند باید این موارد را کنترل کنند. تنظیم فشار خون و سطح قند خون بهطور منظم باعث کاهش خطر مشکلات عروقی میشود.
آگاهی از علائم
بیماران باید در صورت بروز علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه و تعریق بیش از حد آن را جدی بگیرند و در صورت بروز این علائم، سریعاً به پزشک مراجعه کنند.
عوارض احتمالی استنت گذاری عروق
اگرچه استنتگذاری معمولاً یک روش مؤثر برای جلوگیری از باریک شدن عروق خونی است، اما برخی موارد استفاده از این روش ممکن است عوارضی را نیز به دنبال داشته باشد:
- در برخی موارد، عروق ممکن است مجدداً تنگ شوند و این روش نتایج چندانی به دنبال نداشته باشد. در این حالت ممکن است تدابیر دیگری برای بیمار در نظر گرفته شود.
- تشکیل لخته خون درون استنت از دیگر عوارض احتمالی این روش است که گروهی از بیماران به آن دچار میشوند.
- در موارد نادر، افرادی که اقدام به استنت گذاری عروقی داشتهاند ممکن است با بروز عفونت یا خونریزی مواجه شوند.
سوالات متداول استنت گذاری عروق
این روش معمولاً برای افرادی که به علت انسداد عروق قلبی در معرض خطر بالای سکته هستند، مناسب است.
مصرف داروهای ضد انعقاد خون در این دوره از اهمیت بسیاری برخوردار است؛ چرا که رعایت این نکته باعث جلوگیری از از لخته شدن خون میشود.
استنتهای فلزی دائمیاند، اما برخی از استنتهای جذبشونده ممکن است پس از مدتی از بین بروند.
در نهایت…
متخصصان مجرب در این زمینه، توصیه میکنند که بیماران پس از استنت گذاری عروق، توصیههای پزشک و مراقبتهای لازم را به دقت رعایت نمایند و بهطور منظم برای پیگیریهای روند بهبود خود به پزشک مراجعه داشته باشند. توجه به این نکته از بروز عوارض احتمالی این روش جلوگیری میکند و درصد موفقیت آمیز بودن آن را افزایش میدهد. با مشاوره و نظارت دقیق از سوی پزشک، بیماران میتوانند به نتایج بهتری از این روش درمانی دست یابند.