فیبروم رحم یکی از شایع ترین تومورهای خوشخیم زنان است که با علائمی مانند خونریزی شدید قاعدگی، درد لگن یا حتی ناباروری همراه است، اما تشخیص دقیق اندازه و محل فیبروم ها همیشه کار سادهای نیست و اینجاست که نقش MRI فیبروم رحم پررنگ میشود؛ روشی پیشرفته که جزئیات دقیقی از ساختار رحم و فیبرومها ارائه میدهد، شاید برایتان سؤال باشد آیا MRI فیبروم رحم بهتر از سونوگرافی عمل میکند؟ چه کسانی باید این تصویربرداری را انجام دهند و چه مزایایی برای درمان دارد؟ در ادامه به بررسی جامع این موضوع خواهیم پرداخت.
اهمیت تشخیص دقیق فیبروم رحم
تشخیص دقیق فیبروم رحم اهمیت بالایی در انتخاب روش درمان و پیشگیری از عوارض احتمالی دارد و فیبروم ها از نظر اندازه، تعداد و محل متفاوت هستند و همین تفاوت ها بر علائمی مانند درد، خونریزی یا مشکلات باروری تأثیر میگذارند و اگر فیبروم به درستی شناسایی نشود، احتمال خطا در درمان وجود دارد؛ بهطور مثال، انتخاب روش جراحی نامناسب یا بی اثر بودن درمان های دارویی و از سوی دیگر، تشخیص زودهنگام و دقیق به پزشک کمک میکند تا بهترین تصمیم را برای کنترل علائم و حفظ سلامت باروری بیمار بگیرد.
نقشMRI در تشخیص فیبروم رحم نسبت به سونوگرافی
سونوگرافی اولین و رایج ترین روش برای شناسایی فیبروم رحم است، اما محدودیت هایی دارد؛ به ویژه زمانی که فیبروم ها کوچک، متعدد یا در محل های پیچیده رحم قرار دارند، در این شرایط، MRI با دقت بسیار بالا اندازه، تعداد و موقعیت دقیق فیبروم ها را مشخص میکند، این روش علاوه بر تفکیک فیبروم از سایر ضایعات رحمی، به پزشک امکان میدهد تا شدت و ماهیت بافتی توده را بهتر ارزیابی کند و در نتیجه MRI ابزاری دقیق تر و تکمیلی نسبت به سونوگرافی محسوب میشود و در برنامه ریزی درمانی نقش کلیدی دارد.
فرآیند انجام MRI فیبروم رحم
انجام MRI فیبروم رحم یک روش غیرتهاجمی و دقیق برای بررسی رحم و فیبروم ها است که شامل مراحل زیر میشود:
مشاوره و ارزیابی اولیه
پیش از انجام MRI، پزشک سوابق پزشکی بیمار را بررسی میکند و هرگونه مشکل قلبی، کلیوی، یا وجود ایمپلنت فلزی در بدن را میپرسد، زیرا برخی از فلزها با دستگاه MRI تداخل دارند.
آماده سازی بیمار
بیمار باید از لباس های بدون زیپ و فلز استفاده کند یا لباس مخصوص مرکز را میپوشد و ممکن است از بیمار خواسته شود چند ساعت قبل از MRI از خوردن غذا یا نوشیدنی خاصی خودداری کند، در برخی موارد، برای وضوح بهتر تصاویر، پزشک تجویز میکند مثانه پر یا خالی باشد.
قرارگیری در دستگاه MRI
بیمار روی تخت دستگاه MRI دراز میکشد و بسته به نوع دستگاه، بدن یا لگن در حلقه مخصوص قرار میگیرد، سر و پا با بالشتک ها تثبیت میشود تا حرکت به حداقل برسد.
تزریق ماده حاجب
گاهی برای تفکیک بهتر فیبروم ها از بافت های اطراف، ماده حاجب به ورید بازوی بیمار تزریق میشود و این ماده معمولا بدون درد است و عوارض جدی کمی دارد.
شروع تصویربرداری
دستگاه MRI با استفاده از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی تصاویر دقیق از رحم و فیبرومها میگیرد و بیمار باید در طول فرآیند آرام و بدون حرکت بماند، هر اسکن بین ۲۰ تا ۴۵ دقیقه طول میکشد و صداهای ضربهای و وزوز مانند شنیده میشود که معمولا با هدفون یا گوش گیر قابل کنترل است.
پایان و بررسی تصاویر
پس از اتمام MRI، تصاویر توسط رادیولوژیست بررسی و تحلیل میشوند و نتایج برای پزشک معالج ارسال شده و بر اساس آن تصمیم گیری برای درمان یا پیگیری انجام میشود.
چه زمانی پزشک انجام MRI فیبروم رحم را تجویز میکند؟
پزشک انجام MRI فیبروم رحم را زمانی تجویز میکند که اطلاعات کافی از طریق سونوگرافی به دست نیامده باشد یا فیبرومها پیچیده، متعدد یا در محل های دشوار رحم قرار داشته باشند. همچنین در موارد زیر MRI توصیه میشود:
- بررسی دقیق اندازه، تعداد و موقعیت فیبروم ها قبل از جراحی یا روشهای غیرجراحی درمان
- افتراق فیبروم از سایر ضایعات رحمی مانند آدنومیوز یا تودههای بدخیم
- ارزیابی تغییرات بافتی فیبرومها و انتخاب بهترین روش درمان
- بیمارانی که دارای علائم شدید مانند خونریزی غیرطبیعی، درد یا ناباروری هستند و نیاز به برنامه ریزی درمان دقیق دارند
مزایای MRI برای بررسی اندازه، تعداد و محل فیبرومها
MRI فیبروم رحم دقت بالایی در تعیین اندازه، تعداد و محل فیبرومها دارد و تشخیص دقیقتری نسبت به سونوگرافی ارائه میدهد، به ویژه در برنامهریزی درمان، در ادامه مزایای آن را بررسی می کنیم:
- MRI امکان تعیین دقیق ابعاد فیبرومها را فراهم میکند، حتی در مواردی که فیبرومها کوچک یا متعدد باشند.
- تعیین موقعیت فیبروم ها نسبت به دیواره رحم، دهانه رحم و سایر ساختارهای لگنی به طور واضح مشخص میشود.
- در مواردی که چندین فیبروم وجود دارد، MRI تعداد واقعی آنها را بهتر از سونوگرافی نشان میدهد.
- MRI فیبروم را از آدنومیوز یا توده های احتمالی دیگر تفکیک میکند و تشخیص دقیقتری ارائه میدهد.
- اطلاعات دقیق MRI به پزشک کمک میکند بهترین روش درمان، جراحی یا غیرجراحی را انتخاب کند و از عوارض احتمالی پیشگیری شود.
MRI فیبروم رحم چه کمکی به انتخاب روش درمانی میکند؟
MRI فیبروم رحم با ارائه تصاویر دقیق از اندازه، تعداد، محل و ماهیت بافت فیبروم ها، پزشک را در انتخاب مناسب ترین روش درمان فیبروم رحم راهنمایی میکند و این اطلاعات تعیین میکند که آیا بیمار نیاز به جراحی باز، روش های کمتهاجمی، درمان دارویی یا امبولیزاسیون فیبروم رحم دارد و همچنین MRI امکان پیشبینی ریسک عوارض، برنامه ریزی دقیق قبل از عمل و ارزیابی تأثیر فیبروم ها بر باروری را فراهم میکند و تصمیم گیری پزشکی را مطمئنتر میسازد.
هزینه انجام MRI فیبروم رحم چقدر است؟
هزینه انجام MRI فیبروم رحم در ایران بسته به نوع تصویربرداری با یا بدون ماده حاجب و محل انجام آن بیمارستان دولتی یا مطب خصوصی متفاوت است و بر اساس تعرفه های سال ۱۴۰۴، هزینه MRI لگن بدون ماده حاجب در بیمارستان های دولتی حدود 2 الی 3 میلیون تومان و در بخش خصوصی حدود ۱۰ میلیون تومان است و در صورت استفاده از ماده حاجب، این مبلغ افزایش مییابد و ممکن است تا ۴ میلیون تومان برسد.
سوالات متداول
MRI فیبروم رحم بسیار دقیق است و اندازه، تعداد و محل فیبرومها را با جزئیات بالا مشخص میکند، حتی در مواردی که سونوگرافی نتواند آنها را واضح نشان دهد.
انجام MRI فیبروم رحم معمولا بین ۲۰ تا ۴۵ دقیقه طول میکشد و بسته به تعداد تصاویر و نیاز به ماده حاجب کمی طولانیتر است.
بله، MRI با دقت بالا نوع، اندازه و محل دقیق فیبروم ها را مشخص میکند و آنها را از سایر ضایعات رحمی متمایز مینماید.
در برخی موارد برای وضوح بهتر تصاویر و تمایز فیبروم از بافت های اطراف، تزریق ماده حاجب در MRI فیبروم رحم لازم است، اما همیشه ضروری نیست.
خیر، همه زنان با فیبروم رحم نیاز به MRI ندارند؛ این روش زمانی توصیه میشود که سونوگرافی کافی نباشد یا فیبروم ها پیچیده، متعدد یا در محل های دشوار باشند.
در نهایت…
MRI فیبروم رحم ابزاری دقیق و پیشرفته برای تشخیص، ارزیابی اندازه، تعداد و محل فیبرومها است و به پزشک در انتخاب بهترین روش درمان کمک میکند و این روش به ویژه در موارد پیچیده یا متعدد فیبروم ها و زمانی که سونوگرافی اطلاعات کافی ارائه نمیدهد، اهمیت بالایی دارد، با وجود هزینه بالاتر و نیاز به آماده سازی، MRI امکان برنامه ریزی درمانی دقیق، کاهش ریسک عوارض و حفظ سلامت باروری را فراهم میکند و تصمیم گیری پزشکی را مطمئنتر میسازد.