کموآمبولیزاسیون یک روش درمانی کمتهاجمی است که برای مبارزه با تومورهای سرطانی به ویژه در کبد به کار میرود. در این روش، ترکیبی از داروهای شیمیدرمانی و مواد انسدادی مستقیماً به رگهای تغذیهکننده تومور تزریق میشود. این فرآیند هم به قطع جریان خون به تومور و هم به افزایش تأثیر داروی شیمیدرمانی کمک میکند. کموآمبولیزاسیون معمولاً در بیمارانی انجام میشود که نمیتوانند تحت عمل جراحی قرار گیرند و یا تومورهای غیرقابل جراحی دارند. این روش با هدایت تصویر و بیحسی موضعی انجام میشود.

کموآمبولیزاسیون (TACE) چیست؟
کموآمبولیزاسیون که با نام (TACE) هم شناخته میشود، یک روش جدید درمان سرطان است که از طریق آنژیوگرافی وارد عروق تغذیه کننده سرطان (معمولا کبد) میشود. در روش کموآمبولیزاسیون، داروی شیمی درمانی با داروی آمبولیزاسیون همزمان ترکیب و در داخل تومور تزریق میشود. این کار سبب میگردد که میزان بیشتری از ماده شیمی درمانی با غلظت بالاتر در سلول قرار گیرد و به دلیل خاصیت آمبولیزاسیونی که دارد مدت زمان بیشتری در داخل سلولها قرار داشته و تاثیر بیشتری هم دارد و همچنین عوارض مصرف دارو نیز كمتر میشود.
از آنجایی که این داروی شیمی درمانی در نواحی دیگری از بدن پخش نمیشود لذا عوارض سیستمیک شیمی درمانی مثل ریزش مو را نخواهد داشت که همین امر یکی از دلایل اصلی محبوبیت درمان سرطان با این روش است.
کموآمبولیزاسیون (TACE) برای بیمارانی کاربرد دارد که در مرحله پیشرفتهتری قرار دارند و سرطان تا کبد این بیماران گسترش و پیش روی داشته است. از این تکنیک در کشورهای همسایه تقریبا جایی انجام نمیشود و اما در ایران در چندجا انجام میگردد.
انجام روش کموآمبولیزاسیون چه زمانی توصیه می شود؟
کموآمبولیزاسیون زمانی به کار میرود که تومورها در اندامهایی مانند کبد قرار داشته و امکان جراحی برای برداشتن آنها وجود ندارد یا به دلایل مختلف مانند وضعیت عمومی بیمار یا اندازه و محل تومور گزینه مناسبی برای جراحی نباشد. این روش بهویژه در موارد زیر استفاده میشود:

- برای بیماران مبتلا به سرطان اولیه کبد (هپاتوسلولار کارسینوما) که جراحی برایشان مناسب نیست.
- در مواردی که سرطان از سایر اندامها (مانند روده بزرگ) به کبد گسترش یافته باشد.
- برای کوچککردن تومور پیش از جراحی یا پیوند کبد.
- زمانی که هدف از درمان، کنترل رشد تومور و بهبود کیفیت زندگی بیمار باشد.
آمادگی های لازم جهت انجام كموآمبولیزاسیون
برای انجام كموآمبولیزاسیون (TACE) نیاز به شرایط خیلی خاص و ویژه نیست فقط کافیست که حدود چند ساعت قبل از عمل ناشتا بود، آزمایش انعقاد خون انجام شده و همچنین موهای زائد در ناحیه کشاله ران کوتاه شود.
همچنین قبل از انجام این عمل برخی موارد همچون بررسی عملکرد کبد، مصرف برخی داروها مانند وارفارین، آسپرین، و پلاویكس را با پزشک خود بررسی نموده و اگر بیماری خاصی مانند دیابت یا بیماری قلبی دارید پزشک خود را مطلع سازید تا اگر لازم بود قبل از عمل با در نظر گرفتن شرایط بدنیتان اقدامات لازم انجام شود.
نحوه انجام كموآمبولیزاسیون
کموآمبولیزاسیون یک روش کمتهاجمی است که با هدایت تصویربرداری و بیحسی موضعی انجام میشود. در این روش، مراحل زیر طی میشود:
- ناحیه کشاله ران یا بازو که برای ورود کاتتر استفاده میشود، بیحس شده و تمیز میگردد.
- پزشک از طریق یک برش کوچک، کاتتر باریک و انعطافپذیر را وارد شریان کرده و آن را به سمت رگهای تغذیهکننده تومور هدایت میکند. با کمک تصویربرداری (مانند سیتی اسکن یا آنژیوگرافی)، مسیر کاتتر کنترل میشود.
- وقتی کاتتر در موقعیت صحیح قرار گرفت، ترکیبی از داروی شیمی درمانی و ماده انسدادی به تومور تزریق میشود. این دارو به کاهش جریان خون تومور و رساندن مستقیم دارو به سلولهای سرطانی کمک میکند.
- پس از تزریق، کاتتر برداشته شده و محل ورود آن پانسمان میشود.
مزایای كموآمبولیزاسیون
مزایای این روش عبارتند از:

- همانطور که در بالاتر گفته شد یکی از مزیتهای اصلی کموآمبولیزاسیون، امكان رسیدن غلظت بیشتری از دارو به درون تومور که در مقایسه با شیمی درمانی معمولی میتوان گفت حدود 10 الی 25 برابر با تاثیر بیشتر انجام میگردد.
- از دیگر فواید این روش طولانی بودن مدت زمان اثر این دارو است به عبارتی میتوان گفت که حدودا تا یک ماه اثر دارو در کبد یافت میشود.
- متوقف شدن رشد تومور به علت بستن شریان تغذیه كننده تومور و شیمی درمانی مستقیم
- داشتن عوارض کمتر به دلیل پخش نشدن این دارو در تمامی قسمتهای بدن
لازم به ذكر است كه روش كمو آمبولیزاسیون معمولا به عنوان مكمل در شیمی درمانی جهت كنترل ضایعات كبدی مورد استفاده قرار می گیرد و جایگزین شیمی درمانی عمومی نخواهد شد.
عوارض احتمالی كموآمبولیزاسیون
عوارض احتمالی کمو آمبولیزاسیون در تمامی افراد یکی نیست گاه شخص میتواند متوجه هیچ عوارضی نشود اما گاه ممکن شخص دچار مشکلات کمی شدیدتر هم بشود اما به طور کلی با در نظر گرفتن متفاوت بودن سیستم بدنی افراد میتواتن گفت که عوارض احتمالی این عمل شامل موارد گفته شده در زیر است:
- خستگی و تنگی نفس به دلیل افت سطح گلبولهای قرمز (کمخونی) در صورت خارج شدن داروی شیمی درمانی از کبد
- خونریزی و کبودی به دلیل افت سلولهای خونی به نام پلاکتها در صورت خارج شدن داروی شیمی درمانی از کبد
- افزایش خطر عفونت به دلیل افت سطح گلبولهای سفید به هنگام خارج شدن داروی شیمی درمانی از کبد
- آسیبرسیدن به رگ خونی توسط کاتر که بسیار نادر است.
- نشت ماده حاجب از رگهای خونی
- کبودشدگی در محل قراردادن کاتر
- واکنش آلرژیک به ماده حاجب
- عفونت در ناحیه تحتدرمان
- ریزش مو
نکاتی در خصوص بعد از كموآمبولیزاسیون
بهتر است این نکات را در خصوص این روش درمانی بدانید:
- احساس درد بعد از عمل که با مصرف مسکن به مرور زمان کاملا رفع خواهد شد.
- بروز تب بعد از کموآمبولیزاسیون که ممکن است تا یک هفته زمان ببرد.
- احساس حالت تهوع و استفراغ که کاملا طبیعی بود و بعد از عمل با مصرف داروها رفع خواهد شد. ولی در صورت مشاهده تغییرات ناگهانی و تب شدید لرز و درد غیر قابل كنترل حتما به پزشك معالج مراجعه کنید.
- مدت زمان بستری بیمار بعد از عمل تنها تا سه تا چهار ساعت خواهد بود و بعد از آن بیمار میتواند مرخص شود اما اگر علائم شدیدتری مشاهده شد شخص بهتر است تا 24 ساعت بعد از عمل تحت نظر باشد. اما نگرانی هم در این مورد وجود نخواهد داشت زیرا شخص تنها یک هفته بعد از عمل میتواند به حالت قبل برگشته و کارهای روتین خود را انجام دهد.
شما می توانید برای انجام کموآمبولیزاسیون با دریافت نوبت از دکتر علی مهدوی متخصص رادیولوژی، مشاوره های لازم را دریافت نموده و در کوتاه ترین زمان آن را انجام دهید.
هزینه کموآمبولیزاسیون چقدر است؟
هزینه کموآمبولیزاسیون به عوامل مختلفی مانند نوع مرکز درمانی (دولتی یا خصوصی)، تجربه پزشک، داروها و وسایل مصرفی، هزینههای تصویربرداری و پوشش بیمه بستگی دارد. بهدلیل استفاده از تکنیکهای خاص و داروهای گرانقیمت، این روش هزینهبر است. داشتن بیمه مناسب میتواند بخشی از این هزینهها را کاهش دهد.
سوالات متداول
این روش معمولاً بین 1 تا 2 ساعت طول میکشد. پس از آن، بیمار به مدت چند ساعت تحت نظر قرار میگیرد و سپس به منزل بازمی گردد.
این روش به تنهایی درمان قطعی نیست، اما میتواند به کاهش رشد تومور، کاهش علائم و افزایش کیفیت زندگی کمک کند و معمولاً در ترکیب با روشهای دیگر مورد استفاده قرار میگیرد.
تاثیرات کموآمبولیزاسیون طی چند هفته پس از عمل مشخص میشوند و پزشک با تصویربرداریهای دورهای (مانند MRI) نتایج را ارزیابی میکند.
در نهایت…
کموآمبولیزاسیون روشی کمتهاجمی و موثر برای کنترل تومورهای غیرقابل جراحی، به ویژه در کبد، است. این روش با ترکیب داروی شیمیدرمانی و مواد انسدادی، هم رشد تومور را کاهش میدهد و هم دارو را به طور مستقیم به تومور میرساند. کموآمبولیزاسیون برای بیمارانی که گزینه مناسبی برای جراحی نیستند، میتواند به بهبود کیفیت زندگی و کنترل علائم کمک کند. این روش، یک گزینه مکمل در درمان سرطان است و با حداقل عوارض، نتایج امیدوارکنندهای به همراه دارد.