بیوپسی رحم چیست و چرا اهمیت دارد؟

بیوپسی رحم یکی از روش های مهم تشخیصی در حوزه سلامت زنان است که برای بررسی دقیق بافت رحم و شناسایی بیماری هایی مانند سرطان رحم، پولیپ ها یا مشکلات هورمونی به‌کار می‌رود، بسیاری از زنان زمانی با توصیه پزشک برای انجام این روش مواجه می‌شوند که دچار خونریزی های غیرطبیعی، دردهای لگنی یا نتایج مشکوک در آزمایش های قبلی هستند، اما بیوپسی رحم دقیقا چیست؟ چه زمانی پزشک انجام آن را ضروری می‌داند؟ و آیا این روش با درد یا عوارض خاصی همراه است؟ در ادامه به همه این پرسش‌ها پاسخ می‌دهیم.

بیوپسی رحم چیست؟

بیوپسی رحم روشی پزشکی و تشخیصی است که در آن نمونه کوچکی از بافت داخلی رحم یا دهانه رحم برداشته می‌شود تا در آزمایشگاه زیر میکروسکوپ بررسی گردد، این کار به پزشک کمک می‌کند تا علت خونریزی های غیرطبیعی، اختلالات هورمونی، وجود سلول های غیرطبیعی یا احتمال سرطان رحم را شناسایی کند، بیوپسی در مطب یا کلینیک با ابزار خاص و بدون نیاز به جراحی بزرگ انجام می‌شود و یکی از دقیق ترین روش‌ها برای ارزیابی سلامت رحم به شمار می‌رود.

برای انجام نمونه برداری از تیروئید توسط دکتر علی مهدوی با شماره 09108881041 تماس بگیرید، دکتر علی مهدوی روزهای زوج در بیمارستان فرهنگیان و روزهای فرد در بیمارستان سلامت فردا حضور دارند.

دلایل و موارد تجویز نمونه برداری رحم

بیوپسی رحم زمانی تجویز می‌شود که پزشک نیاز به بررسی دقیق تر بافت رحم یا دهانه رحم برای تشخیص بیماری‌ ها یا مشکلات احتمالی دارد و برخی از مهم‌ ترین دلایل و موارد تجویز عبارت‌اند از:

خونریزی‌ های غیرطبیعی

وقتی چرخه قاعدگی بیش از حد طولانی، کوتاه، یا شدید باشد، جهت تشخیص علت مثل ضخامت غیرطبیعی لایه داخلی رحم یا تغییرات هورمونی، نمونه برداری رحم انجام می‌شود.

خونریزی بعد از یائسگی

هرگونه خونریزی بعد از یائسگی نیاز به بررسی دقیق دارد، زیرا احتمال دارد نشانه‌ای از رشد غیرطبیعی سلول‌ ها یا سرطان رحم باشد.

نتایج غیرطبیعی در پاپ اسمیر

اگر آزمایش‌ های اولیه نشان دهنده غیرطبیعی بودن سلول‌ های رحم یا ضخامت اندومتر افزایش یافته باشند، پزشک بیوپسی را برای تایید یا رد این یافته‌ ها تجویز می‌کند.

تشخیص مشکلات رحم

نمونه‌ برداری از رحم مشخص می‌کند که خونریزی یا درد ناشی از مشکلاتی از قبیل پولیپ ها، فیبروم‌ ها یا عفونت‌ های رحمی است یا علت دیگری دارد.

بررسی احتمال سرطان رحم یا دهانه رحم

نمونه برداری بهترین روش برای تشخیص سلول های سرطانی یا پیش‌ سرطانی در رحم است و به برنامه‌ ریزی درمان کمک می‌کند.

ارزیابی مشکلات ناباروری

در زنانی که مشکل باروری دارند، بررسی بافت رحم به تعیین سلامت اندومتر و آمادگی رحم برای پذیرش جنین کمک می‌کند.

انواع روش های بیوپسی رحم

بیوپسی رحم به چند روش مختلف انجام می‌شود که هر کدام کاربرد خاص خود را دارند:

بیوپسی اندومتر

رایج‌ ترین روش بیوپسی است که با استفاده از سوزن یا ابزار باریک نمونه‌ای از لایه داخلی رحم برداشته می‌شود و این روش در مطب و بدون نیاز به بیهوشی کامل انجام می‌شود.

بیوپسی دهانه رحم

زمانی که پزشک نیاز به بررسی سلول های دهانه رحم دارد، نمونه‌ ای از بافت دهانه رحم برداشته می‌شود، این روش اغلب برای بررسی تغییرات پیش‌ سرطانی یا سرطانی کاربرد دارد.

هیستروسکوپی با بیوپسی

در این روش از هیستروسکوپ استفاده می‌شود؛ ابزاری که وارد رحم شده و اجازه می‌دهد پزشک با دید مستقیم محل نمونه‌ برداری را انتخاب کند، این روش برای شناسایی و نمونه‌ برداری از پولیپ‌ ها، فیبروم‌ رحم یا نواحی مشکوک بسیار دقیق است.

نمونه‌ برداری با سوزن ضخیم

کمتر رایج است و زمانی استفاده می‌شود که نیاز به نمونه بزرگ تر و دقیق تر برای بررسی وجود سلول های غیرطبیعی یا تومور باشد.

آمادگی‌ های قبل از انجام بیوپسی

برای اینکه بیوپسی رحم به‌ صورت ایمن و دقیق انجام شود، رعایت چند نکته قبل از انجام آن ضروری است:

• قبل از بیوپسی، پزشک تاریخچه پزشکی، داروهای مصرفی و بیماری های مزمن را بررسی می‌کند تا هرگونه ریسک احتمالی شناسایی شود.
• در صورت مصرف داروهای ضد انعقاد خون یا داروهای خاص، پزشک دستور می‌دهد که چند روز قبل از بیوپسی مصرف آن‌ها متوقف یا تنظیم شود.
• انجام نمونه برداری در زمان خاصی از چرخه قاعدگی توصیه می‌شود تا نمونه برداری دقیق‌تر و تشخیص بهتر باشد.
• برخی پزشکان توصیه می‌کنند قبل از بیوپسی مثانه خالی باشد و در صورت نیاز از داروهای ضد درد یا آرام بخش استفاده شود.

بیشتر بخوانید: ام آرآی فیبروم رحم

مراحل انجام بیوپسی رحم

بیوپسی رحم در مطب یا کلینیک و با رعایت نکات بهداشتی انجام می‌شود و مراحل کلی آن به این صورت است:

بیهوشی یا بی حسی موضعی

قبل از شروع بیوپسی، در صورت نیاز از بی‌حسی موضعی یا آرام بخش خفیف استفاده می‌شود تا بیمار احساس راحتی کرده و استرس کاهش یابد.

معاینه اولیه و قرار دادن اسپکولوم

پزشک با قرار دادن اسپکولوم دهانه رحم را باز کرده تا دسترسی به داخل رحم فراهم شود و این ابزار امکان مشاهده و انجام نمونه برداری بدون آسیب به بافت اطراف را فراهم می‌کند.

نمونه برداری

با استفاده از سوزن باریک یا ابزار هیستروسکوپی، نمونه‌ای از بافت اندومتر یا دهانه رحم برداشته می‌شود، این مرحله کوتاه است اما دقت بالایی دارد و بافت سالم و کافی برای آزمایش جمع‌ آوری می‌شود.

جمع‌ آوری و آماده‌ سازی نمونه

نمونه برداشته شده در ظرف مخصوص قرار گرفته و به آزمایشگاه فرستاده می‌شود، آماده‌ سازی صحیح نمونه تضمین می‌کند که بررسی میکروسکوپی دقیق و تشخیص درست انجام شود.

مراقبت های بعد از بیوپسی رحم

رعایت مراقبت ها برای بهبود سریع و پیشگیری از عوارض ضروری است:

• خونریزی خفیف یا لکه‌ بینی تا چند روز طبیعی است، استفاده از نوار بهداشتی کافی است و از تامپون یا دوش واژینال خودداری شود، در صورت خونریزی شدید یا طولانی، فورا با پزشک تماس بگیرید.

• درد ملایم یا گرفتگی شکم طبیعی است که با داروهای مسکن ساده مانند استامینوفن یا ایبوپروفن کنترل می‌شود.

• تا ۲۴ ساعت پس از بیوپسی از فعالیت‌ های سنگین، ورزش شدید و بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید.

• استحمام با آب ولرم مجاز است، اما رابطه جنسی و استفاده از تامپون تا بهبودی کامل توصیه نمی‌شود.

• تب، ترشحات بدبو، خونریزی شدید یا درد غیرعادی نیازمند مراجعه فوری به پزشک است تا احتمال عفونت یا عوارض جدی بررسی شود.

تفسیر جواب نمونه برداری رحم به چه صورت است؟

جواب بیوپسی رحم گزارشی است که پس از بررسی نمونه بافتی در آزمایشگاه پاتولوژی ارائه می‌شود و به پزشک کمک می‌کند علت مشکلات رحمی را تشخیص دهد و این گزارش شامل موارد زیر است:

طبیعی

سلول‌ های اندومتر منظم و یکدست هستند، ضخامت لایه داخلی رحم مناسب است و هیچ التهاب یا تغییر سلولی غیرطبیعی مشاهده نمی‌شود، این نتیجه نشان‌ دهنده سلامت کلی رحم است.

التهاب یا عفونت

وجود سلول های التهابی مانند لنفوسیت و نوتروفیل، تورم بافت و گاهی باکتری یا قارچ در نمونه دیده می‌شود و این نشانه‌ها نشان می‌دهند که عفونت یا التهاب نیازمند درمان دارویی وجود دارد.

تغییرات پیش‌ سرطانی

سلول های غیرطبیعی با هسته بزرگ یا شکل غیرمعمول دارند، رشد سلولی نامنظم است و ساختار لایه اندومتر تغییر کرده اما هنوز سرطانی نشده‌اند و نیاز به پیگیری و کنترل دارد.

سلول‌ های سرطانی یا بدخیم

تقسیم غیرقابل کنترل سلول ها، هسته های بزرگ و ناهمگون و نفوذ به لایه های عمیق‌تر رحم دیده می‌شود و این یافته ها نشان دهنده سرطان رحم یا دهانه رحم است و نیاز به درمان فوری دارد.

یافته های خاص دیگر

پولیپ ها توده‌های کوچک و خوش‌خیم با بافت شبیه اندومتر هستند و فیبروم ها توده های عضلانی سفت در دیواره رحم‌اند که این تغییرات خوش خیم بوده اما نیاز به پیگیری یا درمان دارند.

بیشتر بخوانید: بهترین دکتر برای درمان فیبروم رحم چه کسی است؟

مزایا و معایب بیوپسی رحم

این روش مزایا و معایب بسیاری دارد که در ادامه به آن‌ها اشاره خواهیم کرد:

سوالات متداول

در نهایت…

بیوپسی رحم یک روش تشخیصی دقیق و کم‌تهاجمی است که برای بررسی مشکلاتی مانند خونریزی‌ های غیرطبیعی، پولیپ، فیبروم، عفونت یا احتمال سرطان رحم کاربرد دارد و این روش با نمونه‌ برداری از بافت اندومتر یا دهانه رحم، امکان تشخیص به موقع و برنامه‌ ریزی درمان مناسب را فراهم می‌کند، با رعایت آمادگی‌ های قبل و مراقبت‌ های پس از بیوپسی، روند انجام آن ایمن بوده و تاثیری بر باروری ندارد.