میدانید جراحی فیبروم رحم چه خطراتی به همراه دارد؟ بسیاری از زنان تصور میکنند این جراحی ساده و بدون عارضه است، اما واقعیت چیز دیگری است، از خونریزی شدید گرفته تا آسیب به اندام های اطراف، جراحی فیبروم رحم با چالشهایی همراه است، روشی ایمن تر و کم خطرتر از جراحی وجود دارد؟ در این مقاله به بررسی دقیق این خطرات میپردازیم تا قبل از تصمیمگیری، با دیدی بازتر اقدام کنید.
علت بروز عوارض جراحی فیبروم رحم
علت بروز عوارض جراحی فیبروم رحم به مجموعه ای از عوامل مرتبط با شرایط بیمار، نوع جراحی و مهارت تیم پزشکی بستگی دارد که در ادامه این عوامل را به طور کامل توضیح میدهیم:
نوع و محل فیبرومها
فیبروم رحم در بخش های مختلف رحم مانند داخل دیواره، سطح خارجی یا داخل حفره رحم رشد میکنند و هرچه فیبرومها بزرگتر و عمیقتر باشند یا به اندامهای اطراف فشار وارد کنند، احتمال پیچیدگی های جراحی افزایش مییابد و همچنین، در صورت وجود چند فیبروم یا فیبروم های نزدیک به عروق خونی، جراحی دشوارتر و پرخطرتر میشود.
شیوه جراحی انتخاب شده
روش انجام جراحی شامل جراحی باز، لاپاراسکوپی، یا هیستروسکوپی بر میزان خطر تأثیر دارد، جراحی باز معمولا برای فیبروم های بزرگ یا متعدد استفاده میشود و خطر خونریزی، عفونت و چسبندگی در آن بیشتر است.
لاپاراسکوپی کمتهاجمیتر است، اما در صورت نداشتن تجربه کافی، خطر آسیب به اندام های داخلی یا ناقص برداشتن فیبرومها وجود دارد و هیستروسکوپی برای فیبروم های داخل حفره رحم مناسب است، اما ممکن است باعث سوراخ شدن رحم یا خونریزی شود.
شرایط عمومی بیمار
افرادی که مشکلاتی مانند دیابت، چاقی، فشار خون بالا، کمخونی یا سابقه جراحیهای شکمی دارند، در معرض خطر بیشتری برای بروز عوارض پس از جراحی قرار دارند و همچنین، اختلالات انعقادی خون خطر خونریزی را افزایش میدهد.
مهارت و تجربه جراح
تجربه جراح در تشخیص، انتخاب روش مناسب و اجرای دقیق جراحی تأثیر مستقیمی بر نتیجه عمل دارد، جراحانی با مهارت کمتر در حین عمل به اندام های اطراف رحم مثلا مثانه یا روده آسیب وارد میکنند یا نمیتوانند خونریزی را به خوبی کنترل کنند.
بیهوشی و واکنش بدن به آن
برخی عوارض ناشی از جراحی به دلیل واکنش بدن به داروهای بیهوشی مانند افت فشار خون، مشکلات تنفسی یا واکنشهای آلرژیک ایجاد میشود.
رعایت مراقبت های پس از جراحی
عدم رعایت توصیه های پس از عمل، مانند استراحت کافی، مصرف منظم داروها و رعایت بهداشت زخم، باعث بروز عفونت، باز شدن بخیه یا تشکیل چسبندگی در ناحیه جراحی میشود.
خطرات عمومی جراحی فیبروم رحم
خطرات عمومی جراحی فیبروم رحم به عوارضی گفته میشود که در هر فردی، صرف نظر از شرایط خاص، پس از انجام این نوع جراحی دیده میشود و این خطرات شامل موارد زیر هستند:
خونریزی شدید
در حین برداشتن فیبرومها، به ویژه فیبروم های بزرگ یا متعدد، احتمال آسیب به عروق خونی رحم وجود دارد و این موضوع منجر به خونریزی شدید در حین یا پس از جراحی میشود و گاهی نیاز به تزریق خون یا مداخلات پزشکی بیشتر دارد.
عفونت
مانند هر عمل جراحی دیگر، خطر عفونت در ناحیه برش یا داخل رحم وجود دارد و نشانه های عفونت شامل تب، ترشحات غیرعادی، بوی بد از ناحیه واژن یا درد شدید شکمی است و در موارد شدید، عفونت گسترش مییابد و نیاز به بستری مجدد دارد.
درد بعد از جراحی
درد در ناحیه برش جراحی یا داخل شکم طبیعی است و معمولا با داروهای مسکن کنترل میشود، با این حال در برخی افراد درد ممکن است شدیدتر یا طولانی مدت باشد که نیاز به پیگیری پزشکی دارد.
چسبندگی داخلی
پس از جراحی، بافت های داخلی رحم یا اطراف آن به یکدیگر میچسبند و این چسبندگیها باعث درد مزمن لگنی، مشکلات گوارشی یا حتی ناباروری میشوند.
مشکلات گوارشی و ادراری
به دلیل نزدیکی رحم به رودهها و مثانه، در برخی موارد این اندامها در طول جراحی آسیب میبینند که منجر به مشکلاتی مانند یبوست، احتباس ادرار یا نشت ادرار میشود.
واکنش به بیهوشی
برخی بیماران احتمال دارد نسبت به داروهای بیهوشی واکنش نشان میدهند و این واکنشها شامل تهوع، استفراغ، افت فشار خون، سردرد، یا در موارد نادر عوارض شدیدتری است.
خطرات جدی جراحی فیبروم رحم
خطرات جدی جراحی فیبروم رحم نسبت به عوارض عمومی، نادرتر اما بسیار مهمتر و گاهی تهدیدکننده سلامت یا باروری فرد هستند که این خطرات معمولا در موارد پیچیدهتر، جراحی های دشوار یا در بیمارانی با شرایط خاص پزشکی دیده میشوند، در ادامه مهم ترین خطرات جدی این جراحی را معرفی میکنیم:
آسیب به اندام های اطراف
در جراحی هایی که فیبروم به بافت های اطراف رحم چسبیده باشد، اندامهایی مانند مثانه، روده یا حالب به طور ناخواسته آسیب میبینند که این آسیبها ممکن است نیاز به جراحی ترمیمی یا بستری طولانیتر داشته باشند.
پارگی رحم
اگر جراحی به صورت عمیق و در لایههای داخلی رحم انجام شود، احتمال آسیب پذیری رحم در بارداری های آینده افزایش مییابد و در برخی موارد، در دوران بارداری یا زایمان، خطر پارگی رحم وجود دارد که یک وضعیت اورژانسی محسوب میشود.
ناباروری یا کاهش باروری
برداشتن فیبروم های داخل رحمی یا در نزدیکی دیواره رحم باعث تغییر در ساختار داخلی رحم میشود و این تغییرات شانس بارداری را کاهش میدهند یا مانع از لانهگزینی طبیعی جنین میشوند.
تشکیل چسبندگی شدید لگنی
چسبندگی های شدید در ناحیه لگن باعث درد مزمن، انسداد لوله های فالوپ و اختلال در حرکت طبیعی اندامهای داخلی میشوند و در برخی موارد این چسبندگیها نیاز به جراحی مجدد دارند.
خطر خونریزی غیرقابل کنترل
در شرایط نادر، اگر خونریزی شدید حین عمل رخ دهد و کنترل آن دشوار باشد، پزشک ناچار به برداشتن کامل رحم میشود و این موضوع به معنای پایان باروری برای فرد خواهد بود.
ترومبوز یا آمبولی ریه
بیحرکتی طولانی مدت بعد از جراحی یا مشکلات انعقادی باعث تشکیل لخته خون در پاها میشود که اگر به ریه برسد، خطر آمبولی ریوی را به دنبال دارد و این وضعیت تهدیدکننده زندگی است و نیاز به مراقبت فوری دارد.
راهکارهای کاهش خطرات جراحی فیبروم رحم
برای به حداقل رساندن خطرات و عوارض احتمالی جراحی فیبروم رحم، رعایت مجموعهای از اقدامات قبل، حین و بعد از عمل ضروری است و این راهکارها هم از سوی بیمار و هم از طرف تیم درمان باید جدی گرفته شوند:
- مهارت جراح یکی از اصلی ترین عوامل در کاهش خطرات جراحی است و انتخاب پزشکی که در زمینه جراحیهای رحم، به ویژه برداشتن فیبروم، تجربه کافی دارد، از بروز عوارض جدی مانند خونریزی، آسیب به اندامها یا ناباروری جلوگیری میکند.
- قبل از جراحی، لازم است آزمایش های کامل خون، سونوگرافی تخصصی، امآرآی در موارد پیچیده، و بررسی وضعیت قلب، ریه و فشار خون انجام شود. این اقدامات به شناسایی ریسکهای احتمالی کمک میکند.
- درمان و کنترل مشکلاتی مانند دیابت، فشار خون بالا، مشکلات انعقادی یا کمخونی پیش از جراحی ریسک خونریزی، عفونت یا عوارض بیهوشی را به طور چشمگیری کاهش میدهد.
- با توجه به نوع، تعداد و محل فیبرومها، پزشک باید مناسب ترین روش را انتخاب کند، روشهای کمتهاجمی مانند لاپاراسکوپی یا هیستروسکوپی معمولا عوارض کمتری دارند.
- در برخی موارد، میتوان با داروهای هورمونی یا روشهای غیرداخلی مانند آمبولیزاسیون شریان رحم، رشد فیبروم را کنترل کرد و از جراحی اجتناب نمود.
- رعایت توصیه های پزشک پس از عمل مانند استراحت کافی، پرهیز از فعالیت سنگین، مصرف دقیق داروهای آنتیبیوتیک و ضد درد و پیگیری منظم با پزشک، نقش مهمی در پیشگیری از عفونت، چسبندگی و عوارض دیگر دارد.
- مصرف مواد غذایی سرشار از آهن برای جلوگیری از کمخونی، ویتامین C برای تقویت ایمنی و پروتئین برای ترمیم بافتها پیش از جراحی به بهبود وضعیت عمومی بدن کمک میکند.
- برای پیشگیری از لخته شدن خون در پاها، بیمار باید تحت نظر پزشک، تحرک آرام خود را زودتر آغاز کند، این اقدام از آمبولی ریه نیز جلوگیری میکند.
چه روشی ایمن تر از جراحی فیبروم رحم است؟
یکی از روش های ایمنتر و کم تهاجمیتر نسبت به جراحی برای درمان فیبروم رحم، آمبولیزاسیون شریان رحم است، در این روش بدون نیاز به جراحی باز، با استفاده از کاتتر و تزریق ذرات ریز به داخل شریان هایی که خون رسانی به فیبروم را انجام میدهند، جریان خون به فیبروم قطع میشود و در نتیجه، فیبروم کوچک تر شده و علائم کاهش مییابند.
- بدون نیاز به بیهوشی عمومی
- عدم ایجاد برش جراحی
- کاهش قابل توجه در زمان بستری و دوران نقاهت
- حفظ رحم و ساختارهای آن، مناسب برای زنانی که نمیخواهند رحم خود را از دست بدهند
- خطر عفونت، خونریزی و چسبندگی کمتر از جراحی
سوالات متداول
جراحی فیبروم با آسیب به دیواره رحم یا ایجاد چسبندگی، شانس باروری را کاهش میدهد، اما در برخی موارد با برداشتن فیبروم، احتمال بارداری افزایش مییابد.
بله، احتمال بازگشت فیبروم بعد از جراحی وجود دارد، به ویژه اگر رحم حفظ شود و فیبرومها متعدد یا عمیق بوده باشند، کنترل منظم و درمان های مکمل ضروری است.
در نهایت…
جراحی فیبروم رحم با وجود مؤثر بودن در کاهش علائم با خطراتی مانند خونریزی، عفونت، آسیب به اندام های مجاور، چسبندگی و کاهش باروری همراه است و همچنین احتمال بازگشت فیبروم پس از عمل وجود دارد، با این حال، انتخاب روش مناسب درمانی، آمادگی قبل از جراحی و پیگیری های دقیق پزشکی این خطرات را کاهش داده و نتایج موفقتری به همراه دارد.