پروستات غدهای کوچک اما بسیار تأثیرگذار در سلامت مردان است که درست زیر مثانه قرار دارد و نقش مهمی در تولید مایع منی دارد، با افزایش سن، این غده دچار تغییراتی مثل التهاب، بزرگشدگی یا حتی تومورهای مختلف میشود؛ مسائلی که اغلب بیصدا شروع شده و تا مدت ها علامت واضحی ایجاد نمیکنند، اما سلامت پروستات چه اهمیتی دارد؟ چه تاثیری بر باروری عملکرد جنسی دارد؟ و مهم تر از همه، چه عواملی باعث میشود برخی مردان زودتر دچار مشکلات پروستات شوند؟ اینها دقیقا همان سؤالاتی هستند که پاسخشان از بروز مشکلات جدی جلوگیری میکند.
پروستات چیست؟
پروستات غدهای کوچک و گرد به اندازهی یک گردو است که فقط در مردان وجود دارد و درست زیر مثانه و جلوی راست روده قرار گرفته است، این غده بخش مهمی از دستگاه تولید مثل محسوب میشود و وظیفه اصلی آن تولید بخشی از مایع منی است؛ مایعی که اسپرم را تغذیه و از آن محافظت میکند و پروستات همچنین در کنترل جریان ادرار نقش غیرمستقیم دارد، زیرا مجرای ادرار از میان آن عبور میکند و به همین دلیل، هرگونه التهاب، بزرگ شدگی یا بیماری پروستات روی ادرار کردن نیز تأثیر میگذارد.
وظایف پروستات در بدن
وظایف پروستات در بدن شامل چند نقش مهم و حیاتی در سیستم تولید مثل مردان است:
تولید بخش اصلی مایع منی
پروستات حدود یک سوم مایع منی را تولید میکند؛ مایعی سبک، قلیایی و حاوی آنزیم های مهمی مانند PSA و این ترشحات به رقیق شدن منی، تسهیل حرکت اسپرم و حفاظت آن در محیط اسیدی واژن کمک میکنند و بدون نقش پروستات، اسپرم ها شانس کمتری برای زنده ماندن و رسیدن به تخمک خواهند داشت، بنابراین سلامت این غده برای عملکرد طبیعی سیستم تولید مثل ضروری است.
افزایش تحرک و زنده مانی اسپرم
ترشحات پروستات حاوی مواد مغذی و فاکتورهایی هستند که اسپرم را فعال و مقاوم نگه میدارند و این مایع با ایجاد محیطی کمی قلیایی، اسیدیتهی مجرای واژن را خنثی کرده و اسپرم را از آسیب حفظ میکند و همچنین پروتئین ها و آنزیم های موجود در مایع پروستات به افزایش سرعت حرکت اسپرم کمک میکنند تا بتواند مسیر طولانی تا تخمک را طی کند، هر اختلال در این ترشحها مستقیما باروری را تحت تأثیر قرار میدهد.
تسهیل خروج منی هنگام انزال
در زمان اوج جنسی، عضلات کوچک موجود در بافت پروستات منقبض میشوند و بهصورت هماهنگ باعث خروج مایع منی از مجرا میگردند، این انقباضات قدرت و سرعت لازم برای پرتاب منی را فراهم میکنند و اگر پروستات دچار التهاب یا بزرگ شدگی باشد، این فرآیند دچار اختلال شده و انزال دردناک، کاهش حجم منی یا تأخیر در آن رخ میدهد و عملکرد صحیح این عضلات برای تجربهی انزال طبیعی ضروری است.
حمایت از باروری مردان
پروستات با تولید مایعی تخصصی، از اسپرم در برابر شرایط نامساعد محافظت کرده و بستر لازم برای باروری را ایجاد میکند و اختلالاتی مثل پروستاتیت، بزرگ شدگی یا تغییر کیفیت ترشحات، باعث کاهش تعداد و قدرت اسپرم میشوند و حتی اگر تولید اسپرم طبیعی باشد، ناکارآمدی پروستات کیفیت نهایی مایع منی را کاهش میدهد، به همین دلیل سلامت پروستات نقش مستقیم و حیاتی در باروری مردان دارد.
تأثیر غیرمستقیم بر ادرار کردن
مجرای ادرار درست از میان پروستات عبور میکند؛ بنابراین کوچک ترین تغییر در اندازه یا ساختار آن جریان ادرار را دچار مشکل میکند و بزرگ شدگی پروستات باعث تنگی مجرا شده و علائمی مثل قطره قطره آمدن ادرار، احساس تخلیه نشدن مثانه، تکرر ادرار یا ضعف جریان را ایجاد میکند و این وضعیت در سنین بالاتر شایع است و نشان میدهد سلامت پروستات تنها به تولیدمثل محدود نمیشود.
اهمیت سلامت پروستات در مردان
سلامت پروستات برای مردان اهمیت زیادی دارد، زیرا این غده نقشی کلیدی در باروری، عملکرد جنسی و سلامت دستگاه ادراری ایفا میکند و هرگونه اختلال در پروستات مثل بزرگ شدگی، التهاب یا سرطان به مشکلاتی مانند سختی در ادرار کردن، درد، کاهش کیفیت مایع منی و حتی ناباروری منجر میشود و با افزایش سن، احتمال بروز بیماری های پروستات بیشتر میشود و به همین دلیل توجه به علائم اولیه، انجام چکاپ های دورهای و مراقبت از سبک زندگی اهمیت ویژهای پیدا میکند و سلامت پروستات نقش مهمی در حفظ عملکرد طبیعی جنسی و تولیدمثلی دارد.
پروستات و تأثیر آن بر باروری و عملکرد جنسی
پروستات نقش بسیار مهمی در باروری و عملکرد جنسی مردان دارد و هر اختلالی در آن مستقیما این دو حوزه را تحت تأثیر قرار میدهد:
تأثیر پروستات بر باروری
پروستات بخش قابل توجهی از مایع منی را تولید میکند؛ مایعی که اسپرم را تغذیه، از آن محافظت و حرکتش را تسهیل میکند و اگر پروستات دچار التهاب، عفونت یا اختلال عملکرد شود، کیفیت این مایع کاهش مییابد و اسپرم توان کمتری برای حرکت و نفوذ به تخمک خواهد داشت، برخی بیماری ها باعث کاهش حجم منی، تغییر غلظت یا کاهش pH مناسب آن میشوند که همگی احتمال باروری را کم میکنند و در واقع حتی اگر اسپرم سازی در بیضهها طبیعی باشد، عملکرد ضعیف پروستات شانس باروری را به شدت کاهش میدهد.
تأثیر پروستات بر عملکرد جنسی
پروستات در زمان انزال با انقباضات عضلانی منظم، به خروج منی کمک میکند و وقتی این غده ملتهب، بزرگ یا دچار گرفتگی باشد، انزال دردناک، ضعیف یا همراه با تأخیر است و حتی برخی مردان کاهش لذت جنسی یا کاهش فشار انزال را تجربه میکنند، التهاب پروستات همچنین موجب درد در نعوظ یا کاهش میل جنسی میشود، در بزرگ شدگی پروستات نیز اختلال ادراری و ناراحتی مزمن به طور غیرمستقیم بر کیفیت رابطه جنسی تأثیر میگذارد.
رضایت از درمان غیرجراحی بزرگی پروستات بدون عوارض!
بیشتر بخوانید: تاثیر پروستات بر ناتوانی جنسی
چه عواملی باعث اختلال در عملکرد پروستات میشود؟
عوامل مختلفی باعث اختلال در عملکرد پروستات میشوند و هرکدام اثر متفاوتی بر باروری، ادرار و عملکرد جنسی دارند و مهم ترین عوامل شامل موارد زیر هستند:
- با بالا رفتن سن، بافت پروستات بزرگ تر و سفت تر میشود و احتمال بروز بزرگی خوش خیم پروستات و سرطان افزایش مییابد، این تغییرات روی جریان ادرار و کیفیت مایع منی تأثیر میگذارند.
- باکتری ها، قارچ ها یا التهاب های غیرعفونی باعث ورم پروستات میشوند و این وضعیت موجب درد لگن، اختلال در انزال، کاهش کیفیت مایع منی و سختی در ادرار میشود و پروستاتیت از جمله دلایل اختلال عملکرد جنسی در مردان جوان است.
- کم تحرکی، چاقی، مصرف الکل و دخانیات، غذاهای پرچرب، کمبود آب و استرس مزمن همگی التهاب سیستمیک و اختلال عملکرد پروستات را افزایش میدهند.
- عفونت هایی مانند کلامیدیا، سوزاک و مایکوپلاسما وارد مجاری تناسلی شده و باعث التهاب و آسیب به پروستات میشوند.
- اختلال در تعادل تستوسترون و دی هیدروتستوسترون باعث رشد بیش از حد پروستات یا کاهش کیفیت ترشحات آن میشود.
- سابقه خانوادگی مشکلات پروستات، به ویژه سرطان، احتمال اختلالات این غده را افزایش میدهد.
- فعالیت هایی مثل دوچرخه سواری شدید، نشستن طولانی، یا ضربه به لگن التهاب مزمن پروستات را ایجاد میکنند.
چه بیماری هایی بیشتر در پروستات شایع هستند؟
پروستات در مردان درگیر چند بیماری شایع میشود که هرکدام عملکرد ادراری، جنسی و باروری را تحت تأثیر قرار میدهند، بزرگی خوشخیم پروستات که با افزایش سن ایجاد میشود و باعث فشار روی مجرای ادرار، تکرر، ضعف جریان و بیدار شدن شبانه برای ادرار میشود، التهاب یا عفونت پروستات که حاد یا مزمن بوده و با درد لگن، سوزش ادرار و اختلال انزال همراه است و سرطان پروستات که شایع ترین سرطان مردان است و در مراحل اولیه اغلب بدون علامت است و تشخیص زودهنگام با PSA و معاینه اهمیت حیاتی دارد.
درمان بزرگی خوش خیم پروستات
چه روش هایی برای حفظ سلامت پروستات باید انجام داد؟
برای حفظ سلامت پروستات، رعایت چند نکته ساده اما مؤثر اهمیت زیادی دارد:
چکاپ دوره ای
غربالگری منظم پروستات شامل آزمایش PSA و معاینه دیجیتال رکتال است و این بررسی ها به تشخیص زودهنگام مشکلاتی مثل بزرگی خوش خیم، التهاب یا سرطان کمک میکنند، مردان بالای ۴۵ سال یا افرادی که سابقه خانوادگی بیماری پروستات دارند، باید به طور مرتب این معاینات را انجام دهند، تشخیص به موقع توسط بهترین متخصص پروستات در تهران درمان را سادهتر کرده و از پیشرفت بیماری جلوگیری میکند.
برای دریافت نوبت از دکتر علی مهدوی با شماره ۰۹۱۰۸۸۸۱۰۵۱ تماس بگیرید.
سبک زندگی سالم
رژیم غذایی متعادل شامل میوهها، سبزیجات، غلات کامل و کاهش چربی های اشباع التهاب و رشد بیش از حد پروستات را کاهش میدهد و مصرف مواد غذایی سرشار از آنتیاکسیدان، لیکوپن و اسیدهای چرب مفید نیز به سلامت سلول های پروستات کمک میکند، فعالیت بدنی منظم و ورزش سبک تا متوسط، گردش خون در ناحیه لگن را افزایش داده و عملکرد پروستات را بهبود میبخشد.
هیدراتاسیون کافی
نوشیدن مقدار کافی آب به عملکرد طبیعی مثانه و مجاری ادراری کمک میکند و از تجمع باکتری ها در سیستم ادراری جلوگیری میکند و کمآبی مزمن ادرار را غلیظ کرده و احتمال التهاب یا عفونت پروستات را بالا میبرد و مصرف آب کافی همچنین به تخلیه مواد زائد و حفظ سلامت سلول های پروستات کمک میکند و علائم بزرگی خوش خیم پروستات را کاهش میدهد.
اجتناب از دخانیات و الکل
سیگار و الکل باعث التهاب مزمن و اختلال هورمونی میشوند و ریسک سرطان پروستات را افزایش میدهند و مصرف الکل همچنین منجر به آسیب سلولی و اختلال در جریان خون لگن میشود؛ ترک سیگار و محدود کردن الکل بخشی از پیشگیری مؤثر از بیماری های پروستات است و علاوه بر پروستات، سلامت قلب، کبد و سایر اندام ها را نیز بهبود میبخشد.
کنترل وزن و استرس
چاقی و اضافه وزن سطح هورمون ها را تغییر داده و التهاب مزمن ایجاد میکنند که روی عملکرد پروستات اثر منفی دارد، استرس مزمن نیز باعث افزایش هورمون کورتیزول و کاهش تستوسترون میشود که عملکرد پروستات را مختل میکند و حفظ وزن سالم و کنترل استرس با ورزش، مدیتیشن یا روش های روان درمانی به سلامت پروستات و عملکرد جنسی کمک میکند.
فعالیت جنسی منظم
انجام فعالیت جنسی منظم و تخلیه مایع منی به کاهش التهاب پروستات و جلوگیری از احتقان آن کمک میکند، تحقیقات نشان میدهد مردانی که فعالیت جنسی منظم دارند، کمتر دچار بزرگی خوش خیم و مشکلات التهابی پروستات میشوند و این فعالیت همچنین باعث بهبود گردش خون ناحیه لگن و سلامت بافت های پروستات میشود، بنابراین جزئی از سبک زندگی سالم برای حفظ عملکرد پروستات است.
سوالات متداول
نه، هرچند مشکلات پروستات با افزایش سن شایعتر است، اما التهاب یا عفونت پروستات در مردان جوان نیز به ویژه در اثر عفونت های ادراری یا STD رخ میدهد.
بله، مصرف میوهها، سبزیجات، غلات کامل، ماهی و کاهش چربی های اشباع و فرآوری شده به کاهش التهاب و پیشگیری از بزرگی و بیماری ها کمک میکند.
در نهایت…
سلامت پروستات نقش حیاتی در عملکرد ادراری، جنسی و باروری مردان دارد و مشکلاتی مانند بزرگی خوش خیم، التهاب یا سرطان را کاهش میدهند، اما با معاینات دورهای، سبک زندگی سالم، تغذیه مناسب، کنترل وزن و استرس، فعالیت بدنی و جنسی منظم ریسک ابتلا را کاهش پیدا کرده و سلامت پروستات حفظ میشود، پیشگیری و تشخیص زودهنگام کلید موفقیت است.