بزرگی خوش خیم پروستات؛ علائم، تشخیص، عوارض

بزرگی خوش‌خیم پروستات یک مشکل شایع در مردان مسن است که به دلیل رشد غیرسرطانی پروستات به وجود آمده و این وضعیت باعث مشکلاتی مانند نیاز مکرر به ادرار، احساس عدم تخلیه کامل مثانه و اختلال در جریان ادرار می‌شود، علائم آن به تدریج ظاهر می‌شود، اما چگونه باید از این بیماری پیشگیری کرد و درمان‌ های موجود کدامند؟

بزرگی خوش خیم پروستات چیست؟

بزرگی خوش خیم پروستات یک بیماری است که با افزایش سن، بسیاری از آقایان را به خود درگیر می‌کند، در پی این بیماری غده پروستات که در حالت عادی چیزی حدود ۳۰ گرم وزن دارد بزرگ شده و وزن آن به ۲۰۰ گرم یا حتی بیشتر می‌رسد، بزرگی پروستات به دلیل رشد سلولی بیش از اندازه اتفاق افتاده و به خودی خود جای خطر و نگرانی ندارد؛ چرا که می‌شود با روش‌ های جراحی یا تجویز دارو آن را برطرف کرد.

اگر این بیماری در زمان مناسب مورد تشخیص و درمان قرار بگیرد جای نگرانی ندارد، اما در صورت تشخیص دیر هنگام و سهل انگاری برای درمان، این مشکل باعث تنگی مجرای ادراری شده و شرایط را به سمت بروز بیماری‌ های وخیم‌تر مانند سرطان می‌برد.

علت بزرگی خوش خیم پروستات

بزرگی خوش خیم پروستات یک وضعیت کاملا طبیعی است که اغلب آقایان با افزایش سن به آن دچار می‌شوند، اگرچه علت این عارضه به صورت دقیق مشخص نیست، اما پزشکان معتقدند با افزایش سن و ایجاد تغییر در هورمون‌ های جنسی مردانه، پروستات افزایش سایز پیدا می‌کند و علاوه بر آن هرگونه اختلال در بیضه‌ها یا هرگونه سابقه خانوادگی می‌تواند زمینه بروز این بیماری را افزایش دهد، لازم به ذکر است آن دسته از افرادی که در سنین پایین بیضه‌ های خود را برمی‌دارند، دچار این عارضه نمی‌شوند.

علائم بزرگی پروستات

بزرگی خوش خیم پروستات با یک سری علائم و نشانه‌ها بروز پیدا می‌کند که از مهمترین آنها می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

👈🏻 جریان ادراری ضعیف می‌شود.

👈🏻 هنگام ادرار کردن نیاز به اعمال فشار است.

👈🏻 بی‌اختیاری در ادرار یا نشت کردن ادرار

👈🏻 ادرارهای دردناک

👈🏻 مشاهده خون در ادرار

👈🏻 ادرار اضطراری یا میل ناگهانی به ادرار کردن

👈🏻 احساس تخلیه ناقص مثانه

👈🏻 ادرار مکرر در طول شب

👈🏻 چکه چکه کردن و قطره قطره آمدن انتهای جریان ادرار

👈🏻 اختلال نعوظ که معمولا در اثر مصرف دارو ایجاد می‌شود.

👈🏻 ناتوانی در دفع ادرار که منجر به احتباس ادرار و سوندگذاری می‌شود.

ارتباط مستقیمی بین اندازه پروستات و شدت علائم وجود ندارد، ممکن است فردی با سایز کوچکتر پروستات علائم شدیدتری بروز دهد و گاهی نیز علائم بزرگی پروستات پس از مدتی پایدار شده و حتی احتمال دارد پس از گذشت زمان بهبود یابند، در صورت عدم درمان، BPH باعث احتباس ادرار شده و منجر به ایجاد عوارض شدیدی مانند عفونت ادراری، سنگ مثانه، خونریزی و نارسایی کلیه می شود.

در صورت مشاهده علائمی که در بالا ذکر شد، احتمالا به بزرگی خوش‌خیم پروستات مبتلا باشید و در چنین شرایطی، مشورت با متخصص مجرب اهمیت زیادی دارد، دکتر علی مهدوی، بهترین متخصص پروستات در تهران با تجربه فراوان در تشخیص و درمان این بیماری، آماده ارائه خدمات تخصصی به شماست، برای دریافت نوبت و مشاوره، می‌توانید از طریق تماس با شماره ۰۹۱۲۵۳۹۳۱۹۹ اقدام نمایید.

نحوه تشخیص بزرگی خوش خیم پروستات

بزرگی خوش خیم پروستات به روش‌ های مختلفی تشخیص داده می‌شود، هنگامی که فرد برای بررسی این موضوع به پزشک مراجعه می‌کند ابتدا از طریق مقعد تحت معاینه فیزیکی قرار می‌گیرد و در این معاینه، پزشک اندازه و شکل پروستات را بررسی می‌کند و در صورت نیاز آزمایش‌ های لازم را تجویز می‌کند، همچنین سوالاتی راجع به سابقه پزشکی و شرایط بیمار در زمان معاینه مطرح می‌شود، از روش‌های تشخیص پروستات بزرگ شده می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

✅ تست یورودینامیک یا نوار مثانه

✅ آزمایش ادرار

✅ آزمایش باقیمانده ادرار

✅ آزمایش آنتی‌ژن اختصاصی پروستات

✅ سیستوسکوپی

اگر از داروهایی نظیر آرامبخش، آنتی هیستامین، داروهای ضد افسردگی یا دیورتیک‌ها استفاده می‌کنید این موضوع را با پزشک در میان بگذارید؛ چرا که این داروها بر نتیجه آزمایش و سیستم ادراری تاثیر می‌گذارند و در تشخیص دقیق خلل ایجاد می‌کنند.

بیشتر بخوانید: درمان واریکوسل

روش های درمان بزرگ شدن پروستات

بزرگی خوش خیم پروستات روش‌ های درمانی مختلفی دارد که پزشک با توجه به وضعیت بیمار و نتایج آزمایش روش مناسب را انتخاب می‌کند، این بیماری به روش‌ های زیر درمان می‌شود.

درمان طبیعی

برای درمان طبیعی، گرم نگه داشتن بدن، انجام تمرینات کگل، کاهش استرس و اضطراب، عدم استفاده از الکل و کافئین، ادرار کردن به محض احساس نیاز و عدم استفاده از داروهایی مانند آنتی هیستامین توصیه می‌شود.

روش دارویی

در صورتی که تغییرات گفته شده در شیوه زندگی، تاثیری در تسکین علائم شما نداشته باشد، پزشک مصرف دارو را تجویز می‌کند و برای درمان بزرگ شدن پروستات مصرف مسدود کننده‌های آلفا، داروهای کاهش هورمون و آنتی بیوتیک‌ها تجویز می‌شود.

روش جراحی

درمان بزرگ شدن پروستات به روش جراحی به دو صورت سرپایی یا بستری انجام می‌شود و در صورتی که داروهای مصرف شده تاثیری در بهبودی نداشته باشد این روش‌ها تجویز می‌شود.

روش سرپایی

از روش‌ های جراحی پروستات به صورت سرپایی می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم.

👈🏻 بخار درمانی

👈🏻 گرما درمانی ناشی از آب

👈🏻 مایکروویو تراورترال

👈🏻 سونوگرافی متمرکز با شدت بالا

👈🏻 یورولیفت پروستات

👈🏻 ابلیشن سوزنی پیشابراهی

روش بستری

در صورتی که روش‌های سرپایی نتوانند در کنترل این بیماری و درمان آن تاثیرگذار باشند جراحی پروستات به روش بستری انجام می‌شود، این روش جراحی برای درمان پروستات به اشکال مختلف انجام می‌شود که عبارتند از:

👈🏻 برداشتن پروستات از طریق مجرا

👈🏻 پروستاتکتومی ساده

👈🏻 برش پروستات از طریق پیش‌آبراه

آمبولیزاسیون

آمبولیزاسیون پروستات یکی از روش‌های کم‌تهاجمی برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات (BPH) است که در سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است، در این روش، جریان خون به پروستات کاهش می‌یابد تا اندازه آن کوچک شود و علائم مرتبط با BPH تسکین یابد.

بزرگی خوش خیم پروستات چه عوارضی دارد؟

پروستات در ناحیه زیر مثانه قرار دارد بنابراین بزرگی پروستات با فشار به مجرای ادرار، سبب اختلال در دفع ادرار می‌شود، افرادی که با این مشکل مواجه هستند معمولا از تکرر ادرار، تاخیر در دفع، مشکل در دفع ادرار، سوزش، درد یا احساس عدم تخلیه کامل رنج می‌برند و این عوارض به مرور سبب ایجاد بیماری‌ های عفونی در مجرای ادراری می‌شود و حتی به کلیه‌ ها آسیب می‌رسانند، به طور کلی عوارض پروستات خوش خیم به شرح زیر است:

⚠️ تکرر ادرار

⚠️ تاخیر در دفع ادرار

⚠️ بی‌اختیاری ادرار

⚠️ کاهش فشار ادرار

⚠️ احساس فشار بیش از حد در زمان ادرار

⚠️ سوزش و سختی در دفع ادرار

⚠️ کامل تخلیه نشدن ادرار

اگر بزرگی پروستات به مراحل پیشرفته برسد عوارض زیر را در پی دارد:

⚠️ ادرار خونی

⚠️ بیماری‌ های کلیوی

⚠️ سنگ مثانه

⚠️ سرطان پروستات

روش های پیشگیری از بزرگی پروستات

بزرگ شدن خوش‌ خیم پروستات بخشی از روند طبیعی پیری در بسیاری از مردان است و به دلیل تغییرات هورمونی اجتناب‌ ناپذیر اتفاق می‌افتد، با این حال، تحقیقات نشان می‌دهند که با اتخاذ برخی عادات سالم در سبک زندگی، می‌توان خطر ابتلا به علائم شدید را کاهش داد یا بروز آن را به تأخیر انداخت.

تغذیه سالم

رژیم غذایی سرشار از میوه‌ها مانند گوجه‌فرنگی و مرکبات و سبزیجات به‌ ویژه سبزیجات چلیپایی مانند بروکلی حاوی آنتی‌اکسیدان‌ها و مواد مغذی مفیدی است که به سلامت پروستات کمک می‌کنند، کاهش مصرف گوشت قرمز، چربی‌ های اشباع و غذاهای فرآوری‌ شده همراه با افزایش مصرف چربی‌ های سالم مانند روغن زیتون و ماهی به کنترل التهاب بدن و تنظیم هورمون‌ها کمک کرده و احتمال بروز علائم شدید BPH را کاهش می‌دهد.

حفظ وزن مناسب

اضافه وزن و چاقی، به‌ خصوص تجمع چربی در ناحیه شکم با تغییرات هورمونی از جمله افزایش استروژن و کاهش تستوسترون آزاد در ارتباط است و این تغییرات روند رشد پروستات را تسریع می‌کنند و حفظ وزن سالم از طریق رژیم غذایی متعادل و ورزش منظم، به تنظیم سطح این هورمون‌ها کمک کرده و سلامت پروستات را بهبود می‌بخشد.

فعالیت بدنی منظم

ورزش منظم، به ویژه تمرینات هوازی مانند پیاده‌روی، دوچرخه‌ سواری یا شنا، علاوه بر فواید کلی برای سلامتی، به تنظیم سطح هورمون‌ها، کاهش التهاب و بهبود گردش خون در بدن کمک می‌کند و این عوامل در کند کردن روند رشد پروستات و کاهش شدت علائم آن در آینده موثر هستند و حداقل ۳۰ دقیقه ورزش متوسط در اکثر روزهای هفته توصیه می‌شود.

مصرف مایعات

نوشیدن آب کافی در طول روز برای حفظ سلامت کلی دستگاه ادراری ضروری است، اما در ساعات پایانی شب، بهتر است مصرف مایعات را محدود کنید تا از بیدار شدن مکرر برای ادرار جلوگیری شود و همچنین، کاهش مصرف نوشیدنی‌ های حاوی کافئین و الکل به دلیل خاصیت ادرارآوری و تحریک‌ کنندگی مثانه، برای سلامت پروستات مفید است.

کنترل استرس

استرس مزمن بر عملکرد مثانه و عضلات لگن تأثیر منفی گذاشته و علائم ادراری را تشدید می‌کند و استفاده از روش‌ های کنترل استرس مانند مدیتیشن، یوگا، یا تنفس عمیق به آرامش سیستم عصبی و بهبود عملکرد مثانه کمک می‌کند، که این خود در کاهش فشار بر پروستات و جلوگیری از وخامت علائم موثر است.

معاینات دوره‌ای

انجام معاینات منظم اورولوژی، شامل آزمایش PSA و معاینه فیزیکی، از سنین میانسالی معمولا ۵۰ سالگی یا زودتر در صورت سابقه خانوادگی امکان تشخیص زودهنگام مشکلات پروستات، از جمله BPH یا حتی سرطان پروستات را فراهم می‌کند و تشخیص و درمان در مراحل اولیه، اغلب ساده‌تر و مؤثرتر است و از بروز عوارض جدی جلوگیری می‌کند.

سوالات متداول بزرگی خوش خیم پروستات

در نهایت…

بزرگی پروستات خوش خیم اگر به موقع تشخیص و مورد درمان قرار بگیرد هیچ مشکلی ندارد، گاهی حتی این بیماری به درمان پزشک خاصی نیاز ندارد و می‌شود با تغییر در سبک زندگی به طور کامل آن را برطرف کرد، اما در صورتی که این عارضه را جدی نگیرید، به مصرف دارو یا حتی جراحی نیاز پیدا می‌کنید، باتوجه به علائم این بیماری که در طول مقاله بیان کردیم، اگر احساس می‌کنید که به هر یک از این علائم مبتلا هستید جهت بررسی‌های دقیق به پزشک مراجعه کنید.