احتمال بازگشت فیبروم بعد از درمان

ممکن است فیبروم رحمی پس از درمان دوباره بازگردد؟ این سؤالی است که ذهن بسیاری از زنان را پس از طی مراحل درمانی به خود مشغول می‌کند، فیبروم‌ها تومورهای خوش‌خیمی هستند که با وجود درمان، در برخی موارد تمایل به عود دارند و این موضوع نگرانی هایی را درباره اثربخشی درمان و سلامت آینده ایجاد می‌کند، بازگشت فیبروم به عوامل مختلفی مانند نوع درمان، تغییرات هورمونی و سبک زندگی بستگی دارد، اما چه عواملی احتمال بازگشت آن را بیشتر می‌کنند و چگونه می‌توان از عود آن جلوگیری کرد؟

فیبروم بعد از درمان قابل بازگشت است؟

فیبروم رحم بعد از درمان قابل بازگشت است، اما میزان این بازگشت به نوع درمان و شرایط فرد بستگی دارد، درمان‌ هایی مانند دارو درمانی، میومکتومی به‌ طور موقت اندازه یا علائم فیبروم را کاهش می‌دهند و احتمال عود وجود دارد، به‌ خصوص در زنانی که هنوز به سن یائسگی نرسیده‌اند، روش آمبولیزاسیون فیبروم رحم نیز یکی از درمان‌ های مؤثر و کم‌تهاجمی است که با کاهش خونرسانی به فیبروم باعث کوچک شدن و کنترل علائم می‌شود و این روش به دلیل حفظ رحم و زمان بهبودی کوتاه، برای بسیاری از زنان گزینه‌ای مناسب و مطمئن است.

هرچند فیبروم ممکن است دوباره رشد کند، اما آمبولیزاسیون توانسته در بسیاری از موارد نیاز به جراحی را کاهش دهد و کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشد، البته با پیگیری منظم، کنترل هورمون‌ها و اصلاح سبک زندگی می‌توان احتمال بازگشت آن را تا حد زیادی کاهش داد.

دلایل شایع برگشت فیبروم بعد از درمان

دلایل شایع برگشت فیبروم بعد از درمان عبارت‌اند از:

تأثیر هورمون‌ها

هورمون‌ های استروژن و پروژسترون نقش مهمی در رشد فیبروم دارند و افزایش سطح این هورمون‌ها یا نوسانات آن‌ها باعث تحریک رشد مجدد فیبروم پس از درمان می‌شود، به‌ ویژه در زنانی که هنوز به یائسگی نرسیده‌اند.

نوع درمان انجام شده

برخی روش‌ها مانند دارو درمانی یا آمبولیزاسیون تنها فیبروم را کوچک می‌کنند ولی کامل از بین نمی‌برند و در این موارد، باقیمانده بافت فیبرومی دوباره رشد می‌کند و باعث عود بیماری می‌شود.

وجود چندین فیبروم

اگر بیمار چند فیبروم داشته باشد، حتی پس از حذف یا کوچک شدن برخی، احتمال رشد فیبروم های جدید یا عود فیبروم های باقی‌ مانده وجود دارد که درمان را پیچیده‌تر می‌کند.

سن و وضعیت یائسگی

زنان پیش از یائسگی به دلیل افزایش فعالیت هورمونی، بیشتر در معرض برگشت فیبروم هستند و پس از یائسگی با کاهش هورمون‌ها، رشد فیبروم‌ها معمولا متوقف می‌شود یا کاهش می‌یابد.

عوامل ژنتیکی و خانوادگی

سابقه خانوادگی فیبروم رحم ریسک ابتلا و برگشت آن را افزایش می‌دهد و ژن‌ها در تعیین حساسیت بدن به هورمون‌ها و رشد فیبروم نقش دارند.

سبک زندگی و عوامل محیطی

چاقی، تغذیه نامناسب، استرس زیاد و کم‌ تحرکی باعث افزایش التهاب و تغییرات هورمونی می‌شوند که زمینه‌ ساز رشد مجدد فیبروم هستند و اصلاح سبک زندگی در کاهش عود مؤثر است.

علائم هشدار دهنده عود فیبروم

علائم هشداردهنده عود فیبروم شامل موارد زیر است:

• افزایش حجم یا مدت خونریزی قاعدگی، لکه‌ بینی بین دو دوره یا خونریزی نامنظم می‌تواند نشانه بازگشت فیبروم باشد.

• احساس سنگینی، فشار یا درد مداوم در پایین شکم یا لگن به علت رشد مجدد فیبروم است.

• بزرگ شدن شکم بدون دلیل واضح به دلیل افزایش اندازه فیبروم‌ها است.

• نیاز مکرر به دفع ادرار، سختی در تخلیه مثانه یا فشار به مثانه از علائم فیبروم برگشتی است.

• یبوست، احساس فشار روی روده‌ها یا نفخ ممکن است با رشد فیبروم در ارتباط باشد.

• خونریزی شدید باعث کم‌خونی و خستگی مفرط می‌شود که نشانه‌ای از عود فیبروم است.

درمان‌ های مختلف و میزان احتمال بازگشت در هر روش

درمان‌های مختلف فیبروم رحم و میزان احتمال بازگشت هر یک عبارت‌اند از:

دارودرمانی

داروها برای کنترل علائم و کاهش اندازه فیبروم استفاده می‌شوند، اما درمان قطعی نیستند و پس از قطع دارو، احتمال بازگشت فیبروم بالا است و معمولا علائم دوباره ظاهر می‌شوند.

میومکتومی

این روش فیبروم‌ها را از رحم خارج می‌کند و رحم را حفظ می‌کند و احتمال بازگشت فیبروم پس از میومکتومی وجود دارد و بین ۱۵ تا ۳۰ درصد گزارش شده است، زیرا بافت فیبرومی جدید ممکن است شکل بگیرد.

آمبولیزاسیون

روش کم‌ تهاجمی که با قطع خونرسانی به فیبروم باعث کوچک شدن آن می‌شود و احتمال بازگشت فیبروم در امبولیزاسیون فیبروم رحم کم است اما همچنان ممکن است در چند سال آینده فیبروم جدید یا رشد مجدد دیده شود.

هیسترکتومی

تنها روش قطعی برای جلوگیری از بازگشت فیبروم است و پس از هیسترکتومی، فیبروم امکان بازگشت ندارد، اما این روش برای زنانی که قصد بارداری دارند توصیه نمی‌شود.

درمان های نوین

این روش‌ها نسبتا جدید هستند و احتمال بازگشت فیبروم ممکن است متفاوت باشد، اما نتایج اولیه نشان می‌دهد که با مراقبت مناسب، بازگشت کمتر از روش‌ های دارویی است.

راهکارهای پیشگیری از برگشت فیبروم

راهکارهای پیشگیری از برگشت فیبروم شامل موارد زیر است:

• انجام معاینات دوره‌ای و سونوگرافی‌ های منظم کمک می‌کند تا در صورت رشد مجدد فیبروم به موقع تشخیص داده و درمان شود.

• حفظ وزن مناسب، ورزش منظم و پرهیز از اضافه وزن به تعادل هورمونی و کاهش ریسک برگشت فیبروم کمک می‌کند.

• مصرف غذاهای غنی از فیبر، میوه و سبزیجات و کاهش مصرف چربی‌ های اشباع و قند، تأثیر مثبتی در کنترل رشد فیبروم دارد.

• استرس مزمن می‌تواند تعادل هورمونی را به هم بزند، پس مدیریت استرس با روش‌هایی مانند مدیتیشن، یوگا یا مشاوره روانشناسی اهمیت دارد.

• استفاده بی‌رویه از قرص‌ های هورمونی یا داروهای مشابه باید تحت نظر پزشک باشد تا از تحریک رشد فیبروم جلوگیری شود.

• اجتناب از سیگار و الکل، چرا که این عوامل به تغییرات هورمونی و التهاب کمک می‌کنند و احتمال بازگشت فیبروم را افزایش می‌دهند.

سوالات متداول

در نهایت…

بازگشت فیبروم رحم پس از درمان امکان‌ پذیر است و به عوامل متعددی مانند نوع درمان، هورمون‌ها، سن و سبک زندگی بستگی دارد، اگرچه روش‌ هایی مانند میومکتومی و آمبولیزاسیون می‌توانند علائم را بهبود بخشند و اندازه فیبروم را کاهش دهند، اما هیچ درمانی به جز هیسترکتومی به‌ طور کامل جلوی بازگشت را نمی‌گیرد، پیگیری منظم، اصلاح سبک زندگی و مشورت با پزشک به کاهش احتمال عود و حفظ سلامت رحم کمک می‌کند.