فیبروم رحمی پس از درمان دوباره بازگردد؟ این سؤالی است که ذهن بسیاری از زنان را پس از طی مراحل درمانی به خود مشغول میکند، فیبروم ها تومورهای خوش خیمی هستند که با وجود درمان، در برخی موارد تمایل به عود دارند و این موضوع نگرانی هایی را درباره اثربخشی درمان و سلامت آینده ایجاد میکند، بازگشت فیبروم به عوامل مختلفی مانند نوع درمان، تغییرات هورمونی و سبک زندگی بستگی دارد، اما چه عواملی احتمال بازگشت آن را بیشتر میکنند و چگونه میتوان از عود آن جلوگیری کرد؟
فیبروم بعد از درمان قابل بازگشت است؟
فیبروم رحم بعد از درمان قابل بازگشت است، اما میزان این بازگشت به نوع درمان و شرایط فرد بستگی دارد، درمان هایی مانند دارو درمانی، میومکتومی به طور موقت اندازه یا علائم فیبروم را کاهش میدهند و احتمال عود وجود دارد، به خصوص در زنانی که هنوز به سن یائسگی نرسیدهاند، روش آمبولیزاسیون فیبروم رحم نیز یکی از درمان های مؤثر و کمتهاجمی است که با کاهش خونرسانی به فیبروم باعث کوچک شدن و کنترل علائم میشود و این روش به دلیل حفظ رحم و زمان بهبودی کوتاه، برای بسیاری از زنان گزینهای مناسب و مطمئن است.
هرچند فیبروم ممکن است دوباره رشد کند، اما آمبولیزاسیون توانسته در بسیاری از موارد نیاز به جراحی را کاهش دهد، البته با پیگیری منظم، کنترل هورمون ها و اصلاح سبک زندگی میتوان احتمال بازگشت آن را تا حد زیادی کاهش داد.
برای دریافت نوبت از دکتر علی مهدوی با شماره ۰۹۱۰۸۸۸۱۰۵۱ تماس بگیرید.
دلایل شایع برگشت فیبروم بعد از درمان
دلایل شایع برگشت فیبروم بعد از درمان عبارتاند از:
تأثیر هورمون ها
فیبرومها با هورمون های زنانه، به ویژه استروژن و پروژسترون تحریک میشوند و سطح بالای این هورمونها یا تغییرات هورمونی در طول دوره باروری رشد سلول های باقی مانده فیبروم را افزایش میدهد، حتی بعد از جراحی یا درمان دارویی، محیط هورمونی مناسب باعث میشود فیبروم های جدید شکل بگیرند یا سلول های کوچک باقی مانده دوباره رشد کنند و علائم عود نمایند.
نوع درمان انجام شده
روش درمان نقش مهمی در بازگشت فیبروم دارد، درمان های دارویی یا میومکتومی محدود تمام بافت فیبروم را حذف نمیکنند، بنابراین احتمال رشد مجدد بالاتر است و در مقابل، هیسترکتومی یا برداشتن کامل رحم تقریبا احتمال عود را صفر میکند و انتخاب روش مناسب بر اساس سن، تمایل به بارداری و اندازه فیبروم تعیین میشود.
وجود چندین فیبروم
وجود چند فیبروم یا فیبروم های بزرگ قبل از درمان شانس بازگشت را بالا میبرد، حتی اگر همه فیبروم های قابل مشاهده برداشته شوند، ممکن است سلول های کوچک یا میکروسکوپی باقی بمانند که با گذشت زمان دوباره رشد کنند، در مواردی که تعداد فیبرومها زیاد است، پزشک درمان ترکیبی یا پیگیری دقیق تری را توصیه میکند.
سن و وضعیت یائسگی
زنانی که در سنین باروری هستند و چرخه قاعدگی فعال دارند، بیشتر در معرض رشد مجدد فیبروم قرار دارند و با افزایش سن و نزدیک شدن به یائسگی، سطح هورمون ها کاهش یافته و شانس بازگشت فیبروم کمتر میشود، بنابراین، درمان در سنین پایینتر نیازمند پیگیری طولانی مدت است تا در صورت رشد مجدد، اقدام به موقع انجام شود.
عوامل ژنتیکی و خانوادگی
زنانی که اعضای خانوادهشان سابقه فیبروم دارند، بیشتر در معرض رشد مجدد هستند، ژنتیک روی حساسیت سلول های رحم به هورمون ها و توانایی تقسیم سلولی تأثیر میگذارد، حتی بعد از برداشتن فیبروم، استعداد ژنتیکی باعث شکل گیری فیبروم های جدید در آینده میشود، بنابراین پیگیری منظم ضروری است.
سبک زندگی و عوامل محیطی
سبک زندگی نقش مهمی در کاهش احتمال بازگشت فیبروم دارد و رژیم غذایی سالم و کمچرب، مصرف میوه و سبزیجات، کاهش قند و نمک و پرهیز از غذاهای فرآوری شده سطح هورمون ها را متعادل نگه میدارد، ورزش منظم و کنترل وزن به کاهش سطح استروژن کمک میکند و استرس کمتر با تنظیم هورمونها، رشد دوباره فیبروم را کاهش میدهد و همچنین ترک سیگار و محدود کردن مصرف الکل تاثیر مثبتی بر سلامت رحم و پیشگیری از عود دارد.
علائم هشدار دهنده عود فیبروم
علائم هشداردهنده عود فیبروم شامل موارد زیر است:
- افزایش حجم یا مدت خونریزی قاعدگی، لکه بینی بین دو دوره یا خونریزی نامنظم نشانه بازگشت فیبروم است.
- احساس سنگینی، فشار یا درد مداوم در پایین شکم یا لگن به علت رشد مجدد فیبروم است.
- بزرگ شدن شکم بدون دلیل واضح به دلیل افزایش اندازه فیبرومها است.
- نیاز مکرر به دفع ادرار، سختی در تخلیه مثانه یا فشار به مثانه از علائم فیبروم برگشتی است.
- یبوست، احساس فشار روی رودهها یا نفخ با رشد فیبروم در ارتباط است.
- خونریزی شدید باعث کمخونی و خستگی مفرط میشود که نشانهای از عود فیبروم است.
درمان های مختلف و میزان احتمال بازگشت در هر روش
درمانهای مختلف فیبروم رحم و میزان احتمال بازگشت هر یک عبارتاند از:
| روش درمان | توضیح کوتاه | میزان تقریبی احتمال بازگشت |
| دارویی | کاهش رشد فیبروم با تنظیم هورمون ها، بدون جراحی | ۳۰–۷۰٪ بعد از قطع دارو |
| میومکتومی | حذف فیبرومها بدون برداشتن رحم، مناسب زنان جوان | ۲۰–۴۰٪ بسته به تعداد و اندازه فیبروم ها |
| هیسترکتومی | حذف کامل رحم و فیبرومها، مناسب زنانی که دیگر قصد بارداری ندارند. | تقریباً ۰٪ (تقریباً بازگشت ندارد) |
| امبولیزاسیون فیبروم | مسدود کردن شریان تغذیهکننده فیبروم برای کاهش اندازه و رشد | ۱۰–۳۰٪، بیشتر در فیبرومه ای بزرگ یا متعدد |
راهکارهای پیشگیری از برگشت فیبروم
راهکارهای پیشگیری از برگشت فیبروم شامل موارد زیر است:
- انجام معاینات دورهای و سونوگرافی های منظم کمک میکند تا در صورت رشد مجدد فیبروم به موقع تشخیص داده و درمان شود.
- حفظ وزن مناسب، ورزش منظم و پرهیز از اضافه وزن به تعادل هورمونی و کاهش ریسک برگشت فیبروم کمک میکند.
- مصرف غذاهای غنی از فیبر، میوه و سبزیجات و کاهش مصرف چربی های اشباع و قند، تأثیر مثبتی در کنترل رشد فیبروم دارد.
- استرس مزمن تعادل هورمونی را به هم میزند، پس مدیریت استرس با روش هایی مانند مدیتیشن، یوگا یا مشاوره روانشناسی اهمیت دارد.
- استفاده بیرویه از قرص های هورمونی یا داروهای مشابه باید تحت نظر پزشک باشد تا از تحریک رشد فیبروم جلوگیری شود.
- اجتناب از سیگار و الکل، چرا که این عوامل به تغییرات هورمونی و التهاب کمک میکنند و احتمال بازگشت فیبروم را افزایش میدهند.
سوالات متداول
فیبروم ممکن است از چند ماه تا چند سال پس از درمان بازگردد و زمان دقیق به نوع درمان، سن بیمار و وضعیت هورمونی او بستگی دارد و پیگیری منظم اهمیت دارد.
برگشت فیبروم به طور معمول خطرناک نیست اما علائم ناخوشایندی مانند درد و خونریزی ایجاد میکند و در صورت بروز علائم شدید، مراجعه به پزشک برای بررسی ضروری است.
در نهایت…
بازگشت فیبروم رحم پس از درمان امکان پذیر است و به عوامل متعددی مانند نوع درمان، هورمونها، سن و سبک زندگی بستگی دارد، اگرچه روش هایی مانند میومکتومی و آمبولیزاسیون میتوانند علائم را بهبود بخشند و اندازه فیبروم را کاهش دهند، اما هیچ درمانی به جز هیسترکتومی به طور کامل جلوی بازگشت را نمیگیرد، پیگیری منظم، اصلاح سبک زندگی و مشورت با پزشک به کاهش احتمال عود و حفظ سلامت رحم کمک میکند.
