پروستات، یکی از مهمترین غدد در دستگاه تولید مثل مردان است که نقش حیاتی در سلامت جنسی ایفا میکند و هرگونه التهاب، بزرگشدگی یا آسیب به این غده عملکرد جنسی، به ویژه نعوظ را تحت تأثیر قرار میدهد و بسیاری از مردان با افزایش سن دچار مشکلات پروستات میشوند، اما کمتر کسی از ارتباط مستقیم آن با اختلال نعوظ آگاه است، آیا ممکن است اختلال نعوظ تنها نشانهای از بیماری پنهان پروستات باشد؟ در این مطلب به بررسی علمی این رابطه خواهیم پرداخت.
رابطه بین مشکلات پروستات و اختلال نعوظ
غده پروستات به دلیل موقعیت آن در مجاورت اعصاب و عروق خونی مرتبط با عملکرد نعوظ، نقش مهمی در سلامت جنسی مردان دارد و هنگامی که این غده دچار بیماری هایی مانند بزرگی پروستات، التهاب پروستات یا سرطان پروستات میشود، اختلالاتی در عملکرد جنسی ایجاد میگردد.
در موارد BPH، فشار ناشی از بزرگ شدن پروستات بر مجرای ادراری و بافتهای اطراف تأثیر بگذارد و منجر به کاهش جریان خون به آلت یا آسیب به اعصاب شود. از سوی دیگر، درمانهای دارویی برای مشکلات پروستات نیز گاه با کاهش میل جنسی یا دشواری در حفظ نعوظ همراه هستند و همچنین جراحی هایی مانند پروستاتکتومی یا برداشتن کامل یا بخشی از پروستات ممکن است با آسیب به اعصاب مسئول نعوظ، باعث بروز اختلال در عملکرد جنسی شود.
علت بروز اختلال نعوظ بر اثر پروستات
اختلال نعوظ یکی از پیامدهای مستقیم یا غیرمستقیم بیماریهای پروستات است و چندین عامل در این رابطه نقش دارند:
فشار فیزیکی بر اعصاب و عروق
بزرگشدگی پروستات میتواند به اعصاب و عروق مسئول نعوظ فشار وارد کند و جریان خون به آلت تناسلی را کاهش دهد.
آسیب به اعصاب در حین جراحی
در جراحی هایی مانند پروستاتکتومی، احتمال آسیب به اعصاب اطراف پروستات که مسئول کنترل نعوظ هستند وجود دارد.
عوارض دارویی
برخی داروهای تجویزی برای درمان التهاب یا بزرگی پروستات، مانند مهارکنندههای 5-آلفا ردوکتاز، میل جنسی را کاهش داده یا بر عملکرد نعوظ تأثیر منفی میگذارند.
بیشتر بخوانید: پروستات و ناتوانی جنسی
عوامل روانی
درد مزمن، اضطراب درباره بیماری، یا کاهش اعتماد به نفس ناشی از مشکلات پروستات نیز منجر به اختلال نعوظ میشود.
تأثیر درمان های پروستات بر نعوظ
درمان بیماری های پروستات بسته به نوع و شدت بیماری تأثیرات مختلفی بر نعوظ دارد که در ادامه، هر یک از روشهای درمانی بهطور کامل بررسی شده است:
درمان دارویی و تأثیر آن بر نعوظ
داروهایی که برای درمان بزرگی خوشخیم پروستات یا التهاب پروستات استفاده میشوند، معمولا شامل دو گروه اصلی هستند:
مهارکنندههای 5-آلفا ردوکتاز
این داروها با کاهش حجم پروستات، فشار بر مجرای ادراری را کم میکنند، با این حال مصرف بلندمدت آنها با کاهش میل جنسی، کاهش حجم منی و حتی اختلال نعوظ همراه است و این اثرات در برخی بیماران برگشت پذیر و در برخی دیگر ماندگار هستند.
مسدودکنندههای آلفا
این داروها عضلات پروستات و مثانه را شل میکنند و جریان ادرار را بهبود میبخشند، معمولا تأثیر منفی بر نعوظ ندارند، اما گاهی باعث انزال معکوس میشوند.
جراحی پروستات و اختلال نعوظ
در پروستاتکتومی کامل کل غده پروستات برداشته میشود و چون اعصاب کنترل کننده نعوظ بهطور مستقیم از کنار پروستات عبور میکنند، در صورت آسیب به آنها، نعوظ ممکن است بهطور موقت یا دائمی مختل شود و حتی در روشهای «عصبمحافظ» نیز این خطر وجود دارد.
در روش رزکسیون ترانساورتراال پروستات که برای درمان BPH استفاده میشود، بخش داخلی پروستات تراشیده میشود و اختلال نعوظ در این روش کمتر دیده میشود، اما احتمال دارد انزال خشک یا معکوس ایجاد کند.
رادیوتراپی
تابش اشعه به ناحیه پروستات به بافتها و اعصاب اطراف آسیب وارد میکند و معمولا اختلال نعوظ تدریجی ایجاد میشود و طی چند ماه پس از درمان ظاهر میگردد.
هورمون درمانی
کاهش تستوسترون برای مهار رشد سرطان پروستات، باعث کاهش شدید میل جنسی، اختلال نعوظ و گاهی افسردگی میشود، این تغییرات در برخی بیماران برگشت پذیر است، اما در موارد طولانی مدت پایدار میماند.
آمبولیزاسیون شریان پروستات
آمبولیزاسیون شریان پروستات روشی غیرجراحی و کمتهاجمی است که برای درمان BPH استفاده میشود و برخلاف برخی درمان های تهاجمیتر، روش آمبولیزاسیون تأثیر منفی قابل توجهی بر عملکرد نعوظ ندارد، حتی برخی مطالعات نشان دادهاند که در برخی بیماران، عملکرد جنسی به دلیل کاهش فشار روانی و بهبود علائم ادراری بهبود نسبی داشته است.
این روش برای مردانی که از جراحی اجتناب میکنند یا به دنبال گزینهای با عوارض کمتر هستند، یک انتخاب مناسب محسوب میشود.
روشهای درمان اختلال نعوظ ناشی از بیماریهای پروستات
اختلال نعوظ که به دنبال مشکلات یا درمان های پروستات ایجاد میشود، با ترکیبی از روشهای دارویی، فیزیکی و روانی قابل درمان است، در ادامه مهم ترین روش های درمانی شرح داده شدهاند:
درمان دارویی
مهارکنندههای PDE5 با افزایش جریان خون به آلت تناسلی، به برقراری و حفظ نعوظ کمک میکنند و یکی از شایع ترین روش های درمانی در این زمینه هستند، همچنین در صورت کاهش سطح تستوسترون، تجویز هورمونهای جایگزین ممکن است تجویز شود.
تزریق داخل آلت تناسلی
در مواردی که داروهای خوراکی مؤثر نباشند، تزریق مستقیم داروهایی مانند آلپروستادیل به آلت، باعث انبساط عروق و نعوظ میشود.
دستگاه وکیوم
این دستگاه با ایجاد فشار منفی، جریان خون به آلت را افزایش میدهد و پس از ایجاد نعوظ، با حلقهای در پایه آلت، جریان خون حفظ میشود.
پروتز آلت تناسلی
در موارد شدید و مقاوم به درمان های دیگر، کاشت پروتز سیلیکونی یا هیدرولیکی بهعنوان راه حل دائمی استفاده میشود.
مشاوره و روان درمانی
به ویژه در مواردی که اضطراب، استرس یا افسردگی در بروز اختلال نعوظ نقش داشته باشد، روان درمانی و مشاوره زناشویی مؤثر است، همچنین آموزش به بیمار و شریک جنسی برای مدیریت بهتر مشکلات جنسی و ارتقاء ارتباط ضروری است.
تغییر سبک زندگی
ترک سیگار و مصرف الکل، ورزش منظم، رژیم غذایی سالم و کنترل بیماریهای زمینهای مانند دیابت و فشار خون از جمله مواردی است که به درمان این اختلال کمک میکند.
سوالات متداول
التهاب پروستات با ایجاد درد، فشار بر اعصاب و کاهش جریان خون، باعث بروز اختلال نعوظ و مشکلات جنسی در مردان میشود.
رژیم غذایی سالم و متعادل با مصرف میوه، سبزیجات، چربی های سالم و کاهش غذاهای فرآوری شده به حفظ سلامت پروستات و بهبود عملکرد نعوظ کمک میکند.
در نهایت…
اختلال نعوظ ناشی از مشکلات پروستات یکی از چالش های شایع در مردان است که کیفیت زندگی آنها را تحت تأثیر قرار میدهد و عوامل مختلفی از جمله بزرگ شدگی، التهاب، سرطان پروستات و درمان های مرتبط به بروز این مشکل منجر میشوند، با پیشرفت روش های درمانی دارویی، جراحی و توان بخشی، بسیاری از بیماران قادر به بازیابی عملکرد جنسی خود هستند. تشخیص به موقع و مشاوره تخصصی، کلید موفقیت در درمان این اختلال است.