درمان پروستات به چه صورت است؟

درمان پروستات از بزرگی خوش خیم آن گرفته تا سرطان به روش‌ های مختلفی انجام می‌شود و خط اول درمان، مصرف دارو است، اگر این روش جوابگو نباشد، پزشک روش های دیگر از قبیل آمبولیزاسیون پروستات، کرایوابلیشن و جراحی را انتخاب می‌کند و تشخیص زودهنگام و انتخاب روش مناسب از عوارض جدی جلوگیری می‌کند، اما چه زمانی باید درمان را آغاز کرد و کدام روش موثرتر است؟

درمان قطعی برای پروستات وجود دارد؟

پروستات غده‌ای در دستگاه تناسلی آقایان است و این غده وظیفه تولید مایع منی و محافظت از اسپرم را به عهده دارد، درمان مشکلات این غده بسته به نوع و شدت بیماری فرق می‌کند و التهاب پروستات یا همان پروستاتیت، سرطان پروستات و بزرگی خوش خیم پروستات (هایپرپلازی خوش خیم) از جمله مشکلات غده پروستات هستند و هر کدام از این بیماری‌ ها درمان‌ های خاص خودشان را دارند؛ برای همین نمی‌توان گفت که بیماری‌ های پروستات درمان قطعی دارند یا نه.

پزشک درباره بهترین روش درمان تصمیم‌گیری می‌کند و اگر او تشخیص بدهد دارو و تغییر سبک زندگی نمی‌تواند مشکل پروستات را حل کند، جراحی را تجویز می‌کند و بسته به مرحله بیماری و وضعیت جسمی بیمار، پاسخ به درمان هم متفاوت خواهد بود.

اهمیت درمان پروستات

درست مثل هر بیماری دیگری، مشکل پروستات هم هر چه زودتر تشخیص داده شود درمان سریع‌تر و موفق‌تری هم خواهد داشت و اگر به بزرگی خوش خیم پروستات توجهی نشود، فرد دچار عوارض جدی و مهمی مثل مشکلات ادراری، عفونت ادراری و حتی نارسایی کلیه می‌شود، گاهی اوقات هم علائم پروستات نشانه‌ای از یک مشکل جدی مثل سرطان پروستات هستند و به همین دلیل بسیار مهم است که هر نوع تغییر غیرطبیعی به خصوص از 50 سالگی به بعد پیگیری و در صورت نیاز درمان شود، تشخیص به موقع مشکلات غده پروستات جلوی بروز بیماری‌ های وخیم را می‌گیرد.

بیشتر بخوانید: نمونه برداری پروستات

چه زمانی باید برای درمان پروستات اقدام کرد؟

زمانی باید برای درمان پروستات اقدام کنید که علائمی مانند تکرر ادرار خصوصا در شب، مشکلات در شروع یا توقف ادرار، احساس ناتمام بودن ادرار یا درد و سوزش هنگام ادرار را تجربه کنید، همچنین وجود خون در ادرار یا مایع منی یا مشکلات جنسی مانند اختلال در نعوظ نیز نشانه‌ای از مشکل در پروستات است، اگر پزشک شما با آزمایش‌ های خاصی مانند PSA به مشکلی در پروستات مشکوک شود، باید فورا برای درمان اقدام کنید.

 روش‌ های درمان پروستات

همان طور که گفتیم، بیماری‌ های پروستات مختلف هستند و برای هر مشکلی هم از روش درمانی خاصی استفاده می‌شود، به طور کلی روش‌ های درمان شامل موارد زیر می‌شوند:

درمان دارویی

رایج‌ترین روش برای درمان بزرگی پروستات مصرف دارو است، پزشک بسته به شدت، نوع و مرحله بیماری، دارو‌های مورد نظر را تجویز می‌کند، دارو‌هایی مثل مسدود‌کننده‌های آلفا از قبیل تامسولوسین، آلفازوسین، دوکسازوسین و همچنین دارو‌های مهار‌کننده 5 آلفا ردوکتاز مثل فیناستراید و دوتاستراید جزء دارو‌های رایج هایپرپلازی خوش خیم پروستات هستند.

برای رفع التهاب و عفونت پروستات هم بسته به حاد یا مزمن بودنش از دارو‌های مسکن، آنتی بیوتیک‌ها، آلفا بلوکر‌ها و دارو‌های شل‌کننده عضلات مثل سیکلوبنزاپرین و کلونازپام و استفاده می‌شود، پزشک برای سرطان پروستات هم مصرف دارو‌های مخصوص هورمون درمانی، شیمی درمانی و ایمونوتراپی را تجویز می‌کند.

جراحی

اگر هیچ کدام از روش‌ های درمانی جوابگو نبودند، پزشک گزینه جراحی را انتخاب می‌کند، عمل جراحی پروستات که به آن پروستاتکتومی گفته می‌شود، معمولا آخرین گزینه درمان است و برای درمان سرطان یا بزرگی پروستات خوش خیم به کار گرفته می‌شود و این جراحی با بیهوشی عمومی انجام می‌شود و طی آن، جراح تمام یا بخشی از غده پروستات را بر می‌دارد.

گاهی اوقات برای اثربخشی بیشتر، در کنار جراحی از روش‌ های دیگری مثل شیمی درمانی، پرتودرمانی یا هورمون درمانی هم استفاده می‌شود.

امبولیزاسیون

آمبولیزاسیون پروستات یکی از روش‌ های نوین و کم تهاجمی درمان است و از این تکنیک مؤثر و کم خطر برای درمان بزرگی خوش خیم پروستات (BPH) استفاده می‌شود، آمبولیزاسیون نیازی به بیهوشی و تیغ جراحی ندارد و برای این کار، پزشک کاتتر نازکی را از طریق شریان کشاله ران وارد بدن بیمار می‌کند، وقتی این لوله نازک به شریان تغذیه‌ کننده پروستات رسید، پزشک مواد آمبولیزاسیون را به داخل لوله تزریق می‌کند تا وارد شریان پروستات شوند.

این مواد شریان پروستات را مسدود کرده و باعث کاهش خون‌رسانی به آن می‌شوند و به این ترتیب پروستات بزرگ شده شروع به کوچک شدن می‌کند و علائم بیمار کاهش می‌یابد.

شیمی درمانی

در مراحل پیشرفته یا متاستاتیک سرطان پروستات استفاده می‌شود، زمانی که سرطان به بخش‌ های دیگر بدن گسترش یافته و به درمان‌ های هورمونی پاسخ نمی‌دهد و در این روش، داروهای ضدسرطان مانند دوستاکسل از طریق خون به کل بدن تزریق می‌شوند تا سلول‌ های سرطانی را از بین برده یا رشدشان را کند کنند، این درمان عوارضی مانند ریزش مو، خستگی و تهوع دارد.

هورمون درمانی

روشی برای کاهش یا قطع تولید هورمون تستوسترون است، زیرا این هورمون رشد سلول‌ های سرطانی پروستات را تحریک می‌کند و این روش در سرطان‌ های پیشرفته یا عودکننده استفاده می‌شود، داروهایی مانند لوپرولید یا فلوتامید در این درمان کاربرد دارند و هدف اصلی، کنترل رشد سرطان و کاهش علائم بیماری است.

پرتودرمانی

یکی از روش‌ های مؤثر برای درمان سرطان پروستات است که با استفاده از پرتوهای پرانرژی، سلول‌های سرطانی را هدف قرار داده و از بین می‌برد، این روش به‌ صورت خارجی یعنی از دستگاهی خارج از بدن یا داخلی انجام می‌شود، پرتودرمانی معمولا در مراحل اولیه یا به‌ عنوان درمان تکمیلی پس از جراحی به‌کار می‌رود.

اصلاح سبک زندگی

اگر دنبال روش‌ های طبیعی درمان این بیماری می‌گردید باید آن‌ها در زندگی خودتان جستجو کنید، اصلاح سبک زندگی در پیشگیری و رفع بسیاری از مشکلات پروستات به خصوص التهاب و بزرگی پروستات نقش زیادی دارد.

✅ حتما ورزش منظم را در برنامه‌تان بگنجانید.

✅ رژیم غذایی سالمی داشته باشید.

✅ فشار، چربی و قند خونتان را در محدوده طبیعی نگه دارید.

✅ چاقی را درمان کنید.

✅ از سن 45 سالگی غربالگری سرطان پروستات و آزمایشات و چکاپ‌ های لازم را انجام بدهید.

✅ دخانیات و مشروبات الکلی مصرف نکنید.

✅ تخلیه ادرار را به تأخیر نیندازید.

✅ در صورت بروز هر نوع علائم پروستات سریع به پزشک مراجعه کنید.

کرایوابلیشن

کرایوابلیشن، کرایوسرجری یا منجمد کردن بافت پروستات هم یکی دیگر از روش‌ های درمان پروستات است و پزشکان از این روش برای مقابله با سرطان پروستات در مرحله اولیه یا جلوگیری از عود سرطان استفاده می‌کنند، کرایوابلیشن روشی کم تهاجمی است و نیازی به برش ندارد و طی این روش، پزشک بعد از بیهوش یا بی حس کردن بیمار، سوزن‌ های ریزی را داخل پروستات فرو می‌کند و سپس گاز سردی از طریق سوزن وارد بافت پروستات شده و این گاز با منجمد کردن سلول‌های سرطانی باعث کشته شدنشان می‌شود.

سپس گاز دیگری برای گرمادهی مجدد به بافت وارد می‌شود و این چرخه یخ زدن و گرم کردن چندین بار انجام می‌شود تا به نتیجه دلخواه برسد.

روش های خانگی درمان پروستات

درمان‌ های خانگی برای مشکلات پروستات بیشتر نقش حمایتی و مکمل دارند و نمی‌توانند جایگزین درمان پزشکی شوند، اما به کاهش علائم کمک می‌کنند، در ادامه برخی روش‌ های خانگی مؤثر آورده شده است:

تغذیه مناسب

تغذیه نقش مهمی در سلامت پروستات دارد، خوراک‌ هایی مانند گوجه‌ فرنگی، سبزیجات برگ‌ سبز، آووکادو، زیتون و ماهی‌ های چرب، التهاب پروستات را کاهش می‌دهند و در مقابل، گوشت قرمز زیاد، غذاهای فرآوری‌ شده و چربی‌ های اشباع باعث تشدید علائم می‌شوند.

فعالیت بدنی منظم

فعالیت بدنی منظم باعث بهبود جریان خون در ناحیه لگن و کاهش التهاب پروستات می‌شود، ورزش روزانه مانند پیاده‌ روی تند، دوچرخه‌ سواری ملایم یا شنا، سطح هورمون تستوسترون و ایمنی بدن را متعادل نگه می‌دارد و تمرینات قدرتی سبک نیز عضلات کف لگن را تقویت و عملکرد مثانه را بهبود می‌بخشد، نشستن طولانی‌ مدت باید محدود شود تا فشار مستقیم بر پروستات کاهش یابد.

کاهش استرس

استرس مداوم باعث انقباض ناگهانی عضلات لگن و بدتر شدن علائم پروستات می‌شود و تکنیک‌ هایی مانند مدیتیشن، یوگا، تنفس عمیق و پیاده‌ روی روزانه فشار روانی را کاهش و عملکرد عصبی بدن را تنظیم می‌کنند، خواب کافی نیز اثر مثبتی دارد.

مصرف مکمل‌های گیاهی

برخی مکمل‌ها مانند پالمتو اره‌ای یا بتا-سیتوسترول در مطالعاتی نشان داده‌اند که به کاهش علائم ادراری کمک می‌کنند، اما اثرات آن‌ها قطعی نیست و باید با پزشک مشورت شود، زینک نیز در تنظیم عملکرد هورمونی و جلوگیری از التهاب مفید است، البته باید با مشورت پزشک مصرف شوند تا با داروهای دیگر تداخل نداشته باشند.

تغییر عادات روزانه

با انجام برخی از کارهای می توان به کاهش علائم کمک کرد که این موارد عبارتند از:

• محدود کردن مصرف مایعات پیش از خواب.

• اجتناب از مصرف کافئین، الکل و غذاهای تند.

• تخلیه کامل مثانه هنگام ادرار کردن.

• اجتناب از نگه‌ داشتن طولانی‌ مدت ادرار.

ورزش‌ های کف لگن یا کگل

تمرین کگل شامل منقبض و رها کردن متناوب عضلات کف لگن است و انجام منظم این تمرینات باعث تقویت کنترل عضلات مثانه می‌شود و به کاهش چکه ادرار یا احساس ناتوانی در تخلیه کامل کمک می‌کند، بهترین زمان تمرین، چند بار در روز در حالت نشسته یا درازکش است.

کدام روش درمان پروستات موثرتر است؟

در درمان مشکلات پروستات، انتخاب روش بستگی به نوع و شدت بیماری دارد، اما یکی از روش‌ های مؤثر و نوین که به طور فزاینده‌ای مورد توجه قرار گرفته، آمبولیزاسیون پروستات است و این روش به ویژه برای افرادی که به دلایل مختلف نمی‌خواهند جراحی باز انجام دهند، گزینه مناسبی است.

مزایای آن نسبت به روش‌ های دیگر عبارتند از:

• برخلاف جراحی‌ های سنتی نیاز به هیچ نوع برش و جراحی ندارد.

• بیماران معمولا به سرعت بهبود می‌یابند و می‌توانند به زندگی عادی خود ادامه دهند.

• خطرات کمتری دارد و عوارض آن بسیار نادر است.

• مناسب برای افرادی که بیماری قلبی یا دیابت دارند.
• کاهش علائم به طور مؤثر

جدیدترین روش درمان پروستات

در سال های اخیر، یکی از نوین‌ ترین و کم‌ تهاجمی‌ترین روش‌ های درمان بزرگی پروستات، آمبولیزاسیون شریان پروستات یا به اختصار PAE است، در این روش، پزشک با استفاده از تصویربرداری آنژیوگرافی و از طریق یک کاتتر نازک که از کشاله ران یا مچ وارد بدن می‌شود، به شریان هایی که پروستات را تغذیه می‌کنند، دسترسی پیدا می‌کند و سپس با تزریق ذرات ریز مخصوص، جریان خون به بافت پروستات را کاهش می‌دهد و این کاهش خونرسانی باعث کوچک شدن پروستات و بهبود علائم ادراری می‌شود.

مردانی که از بزرگی پروستات رنج می‌برند ولی تمایلی به جراحی ندارند، افرادی که به درمان‌ های دارویی پاسخ نداده‌اند و بیمارانی که به دلایل پزشکی قادر به انجام جراحی نیستند، کاندیدای مناسبی برای این روش هستند.

سوالات متداول درمان پروستات

در نهایت…

پروستات نقش مهمی در آسایش و راحتی زندگی آقایان ایفا می‌کند و در صورت بروز هر نوع علامت غیرطبیعی مثل تکرر ادرار، درد، یا ادرار خونی باید به متخصص مراجعه کنید، پزشک بعد از گرفتن شرح حال و معاینات لازم از روش‌ های مختلفی مثل دارودرمانی، آمبولیزاسیون، کرایوابلیشن و جراحی استفاده می‌کند، با اصلاح سبک زندگی مثل ورزش منظم، مصرف مواد غذایی سالم، پرهیز از دخانیات و مشروبات الکلی و چکاپ سالانه می‌توان جلوی بروز مشکلات پروستات را تا حد زیادی گرفت.