بیوپسی گردن یکی از روش های مهم و دقیق برای بررسی توده ها، غدد لنفاوی و هرگونه تغییر غیرعادی در ناحیه گردن است، این روش به پزشکان کمک میکند تا علت دقیق مشکلات را شناسایی کرده و بهترین مسیر درمان را انتخاب کنند و بسیاری از بیماران زمانی که با توده یا ورم در گردن مواجه میشوند، نگران علت آن هستند و پرسش های متعددی در ذهنشان شکل میگیرد؛ این توده خطرناک است؟ نشانهای از سرطان است یا تنها یک التهاب ساده؟ بیوپسی گردن پاسخی دقیق به این نگرانی ها داده و راهی برای رسیدن به تشخیص درست است.
دلایل انجام نمونه برداری گردن
بیوپسی گردن زمانی انجام میشود که در این ناحیه تغییرات غیرطبیعی دیده شود و مهم ترین دلایل آن عبارتاند از:
تشخیص توده ها و غدد لنفاوی مشکوک
وقتی توده یا ورمی در گردن ظاهر میشود و علت آن نامشخص است، نمونه برداری بهترین روش برای بررسی ماهیت آن و تشخیص نوع ضایعه است.
بررسی احتمال سرطان
در صورت مشکوک بودن به سرطان یا گسترش آن از نواحی دیگر بدن، بیوپسی گردن به پزشک امکان میدهد سلول های سرطانی را شناسایی کند.
شناسایی عفونت ها و التهاب ها
برخی توده ها ناشی از عفونت یا التهاب هستند و بیوپسی نوع عفونت باکتریایی یا ویروسی را تعیین کرده و مسیر درمان را مشخص مینماید.
ارزیابی بیماری های غدد لنفاوی
بیماری هایی مانند لنفوم یا اختلالات خودایمنی باعث تورم غدد لنفاوی میشوند و بیوپسی گردن در تشخیص دقیق این مشکلات نقشی کلیدی دارد.
کمک به انتخاب روش درمانی
با تشخیص درست ماهیت توده یا غده، پزشک بهترین روش درمان مانند دارو، جراحی یا شیمی درمانی را انتخاب میکند.
انواع روش های نمونه برداری گردن
انتخاب روش بیوپسی گردن به شرایط بیمار، نوع توده و نظر پزشک بستگی دارد و هر روش سطح متفاوتی از دقت و تهاجم دارد و هدف اصلی همه آن ها دستیابی به نمونهای مناسب برای تشخیص دقیق بیماری است که در ادامه به توضیح انواع روش های بیوپسی گردن میپردازیم:
بیوپسی با سوزن ظریف
این روش ساده و کم تهاجمی است و در مطب یا کلینیک انجام میشود، پزشک با استفاده از یک سوزن باریک سلول هایی از توده یا غده برمیدارد و اگرچه سریع و بدون بیهوشی است، اما گاهی حجم نمونه محدود بوده و برای تشخیص های دقیقتر کافی نیست.
بیوپسی با سوزن ضخیم
در این روش از سوزنی بزرگ تر برای برداشتن نمونه بافتی استفاده میشود و مزیت اصلی آن، دسترسی به ساختار کاملتر بافت است که امکان بررسی دقیق تر نوع بیماری را فراهم میکند و این روش تحت بیحسی موضعی انجام میشود و دقت بالایی دارد.
بیوپسی جراحی
زمانی که بیوپسی های سوزنی پاسخگوی تشخیص نباشند یا نیاز به بررسی دقیقتر باشد، پزشک در یک جراحی کوچک بخشی یا کل توده را خارج میکند و این روش دقت تشخیصی بالاتری دارد اما به دلیل تهاجمی بودن، نیاز به شرایط استریل و مراقبت بعد از عمل دارد.
بیوپسی باز
در موارد خاص و پیچیده که سایر روش ها نتیجه قطعی نمیدهند، جراح با ایجاد برش بزرگ تر در گردن، نمونه مورد نیاز را برمیدارد و این روش در بیمارستان و تحت بیهوشی انجام میشود و به دلیل دقت بالا، برای تشخیص بیماری های جدی بسیار کاربرد دارد.
چه کسانی به بیوپسی گردن نیاز دارند؟
نمونه برداری گردن برای افرادی توصیه میشود که علائم یا یافته های غیرطبیعی در ناحیه گردن دارند و مهم ترین گروهها شامل موارد زیر هستند:
- افراد با توده یا ورم مداوم در گردن
- بیماران مشکوک به سرطان یا متاستاز
- افراد با عفونت های مزمن یا غیرقابل درمان
- بیماران با علائم عمومی هشدار دهنده مانند کاهش وزن بی دلیل، تعریق شبانه یا تب طولانی مدت همراه با ورم گردن.
- در صورت مبهم بودن نتایج سونوگرافی یا سیتی اسکن، بیوپسی برای تشخیص قطعی انجام میشود.
مراحل انجام نمونه برداری گردن
بیوپسی گردن روندی مرحلهای و کنترل شده است که با هدف برداشت نمونه بافتی برای بررسی های آزمایشگاهی انجام میشود و مراحل آن به صورت زیر است:
آمادگی قبل از بیوپسی
پزشک ابتدا شرح حال بیمار، داروهای مصرفی و سابقه بیماری ها را بررسی میکند و انجام آزمایش خون یا تصویربرداری برای تعیین محل دقیق توده لازم باشد، بیمار باید ناشتا باشد یا مصرف برخی داروها را قطع کند.
بیحسی یا بیهوشی
بسته به نوع بیوپسی، از بیحسی موضعی یا در موارد خاص از بیهوشی عمومی استفاده میشود تا بیمار در طول کار احساس درد نداشته باشد.
برداشت نمونه
پزشک با سوزن یا در صورت لزوم از طریق جراحی، نمونهای از توده یا غده گردن را برمیدارد، در روش های سوزنی، این کار سریعتر و کمتهاجمیتر است، اما در روش های جراحی دقت بیشتری دارد.
پانسمان
پس از برداشت نمونه، محل ورود سوزن یا برش جراحی پانسمان میشود و در بیوپسی های ساده، بیمار همان روز مرخص میشود.
بیشتر بخوانید: نمونه برداری از تیروئید
مزایا بیوپسی گردن
از مزایای این روش میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- امکان شناسایی نوع توده یا غده را فراهم کرده و به پزشک کمک میکند علت واقعی مشکل مشخص شود.
- این روش قادر است تفاوت بین سرطان، عفونت، التهاب یا بیماری های غدد لنفاوی را نشان دهد.
- نتایج بیوپسی به پزشک کمک میکند تا درمان دارویی، جراحی یا شیمی درمانی را بهطور هدفمند انتخاب کند.
- با تشخیص درست، از مصرف بیمورد دارو یا انجام جراحی های اضافی جلوگیری میشود.
- داشتن نتیجه قطعی باعث کاهش نگرانی بیمار و افزایش دقت پزشک در تصمیم گیری میشود.
محدودیت های نمونه برداری گردن
با وجود اهمیت بیوپسی گردن، این روش محدودیت هایی دارد و گاهی حجم نمونه کافی نیست و نیاز به تکرار وجود دارد، در برخی تودهها یا غدد، محل یا ساختار پیچیده باعث کاهش دقت تشخیص میشود و همچنین عوارض جزئی مانند خونریزی، کبودی یا تورم ایجاد میشود، در موارد بیماری های گسترده، بیوپسی به تنهایی برای تشخیص کامل کافی نیست و نیاز به آزمایشها یا تصویربرداری تکمیلی دارد.
نکات مراقبتی بعد از نمونه برداری گردن
پس از انجام بیوپسی گردن، رعایت برخی نکات مراقبتی برای پیشگیری از عوارض و تسریع بهبودی ضروری است:
- حداقل چند ساعت پس از بیوپسی از فعالیت سنگین یا ورزش شدید خودداری کنید.
- پانسمان محل برش یا سوراخ سوزن را تمیز و خشک نگه دارید و در صورت خیس شدن تعویض کنید.
- در صورت نیاز میتوان از داروهای مسکن تجویز شده توسط پزشک استفاده کرد و کمپرس یخ برای کاهش تورم بهکار برد.
- از مالش یا فشار روی محل بیوپسی اجتناب کنید تا خونریزی یا عفونت رخ ندهد.
- در صورت بروز خونریزی شدید، تورم غیرطبیعی، تب یا درد غیرمعمول، سریعا با پزشک تماس بگیرید.
- اگر پزشک دارویی مانند آنتیبیوتیک یا ضد التهاب تجویز کرده است، به طور کامل مصرف کنید.
سوالات متداول
با بیحسی موضعی انجام میشود و درد آن محدود و کوتاه مدت است و در روش های جراحی جزئی درد خفیفی پس از عمل احساس میشود.
نتیجه نمونه برداری گردن بین ۳ تا ۷ روز کاری آماده میشود، اما در برخی روش های جراحی یا بررسی های پیچیده تا ۱۰ روز طول میکشد.
در نهایت…
نمونه برداری گردن یک روش تشخیصی دقیق و مهم برای شناسایی تودهها، غدد لنفاوی و بیماری های مختلف است و این روش به پزشکان امکان میدهد علت واقعی مشکل را مشخص کرده و بهترین مسیر درمان را انتخاب کنند، با وجود مزایا، محدودیت ها و عوارض جزئی آن نیز وجود دارد، بنابراین رعایت نکات مراقبتی بعد از بیوپسی و مشورت دقیق با پزشک برای دریافت نتیجهای مطمئن ضروری است.