روش های درمان تومور بدخیم کلیه

درمان تومور بدخیم کلیه به نوع تومور، اندازه، محل و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد، در برخی موارد، پرتو درمانی و شیمی‌درمانی برای کوچک کردن تومور یا جلوگیری از بازگشت آن استفاده می‌شود و علاوه بر این، روش‌های کم‌ تهاجمی از قیبل مایکروویو برای درمان تومورهای کوچک‌تر نیز به‌ کار می‌روند. این روش‌ها در همه بیماران مؤثرند یا به شرایط خاص نیاز دارند؟ و در صورتی که درمان‌های غیرجراحی مؤثر نباشند، چه گزینه‌های درمانی دیگری وجود دارد؟

اهمیت درمان تومور بدخیم کلیه

از آنجایی که کلیه‌های اندام‌های حیاتی بدن هستند و وظایف بسیار مهمی در سلامت انسان ایفا می‌کنند، تشخیص به موقع و درمان تومور بدخیم کلیه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

از وظایف کلیه‌ها می‌توان به نقش سم‌زدایی، تصفیه خون، کنترل فشارخون با ترشح هورمون رنین، تولید گلبول‌های قرمز خونی با ترشح هورمون اریتروپویتین، دفع ادرار و خارج کردن سموم بدن، متعادل کردن مایعات و حفظ سطح الکترولیت‌های بدن و در حالت کلی حفظ پایداری و هموستئازی بدن اشاره کرد.

در صورتی که اختلالی در عملکرد طبیعی کلیه‌ها ایجاد شود، تمام وظایف حیاتی مختل می‌شود، بنابراین درمان تومور بدخیم کلیه از اهمیت بالایی برخوردار است.

علت درمان تومور بدخیم کلیه

می توان به دلایل زیر اشاره کرد:

جلوگیری از گسترش سرطان

در صورتی که برای درمان تومور بدخیم کلیه اقدامات فوری انجام نشود، این سرطان به ریه‌ها، کبد، استخوان و سایر اندام‌ها گسترش یافته و درمان را پیچیده‌تر می‌نماید.

افزایش شانس زندگی

درمان تومور بدخیم کلیه در صورتی که در مراحل اولیه و زودهنگام تشخیص داده شود، شانس افزایش طول عمر و زندگی را برای افراد در بر خواهد داشت.

حفظ عملکرد کلیه‌ها

در برخی موارد، امکان حفظ بخشی از کلیه با جراحی وجود دارد که به حفظ عملکرد کلیه و جلوگیری از نارسایی کلیوی کمک می‌کند.

کاهش علائم

تومور بدخیم کلیه باعث درد، خون در ادرار، فشار خون بالا و کاهش وزن شدید می‌شود و درمان آن در زمان درست، به کاهش این علائم کمک کرده و کیفیت زندگی بیمار را بهبود می‌بخشد.

بیشتر بخوانید: درمان تومور با امواج ماکروویو

درمان‌های غیر جراحی تومور بدخیم کلیه

در صورتی که به هر دلیلی برای یک بیمار امکان جراحی، وجود نداشته باشد، با توجه به شرایط بیمار، آزمایش‌های انجام گرفته و تشخیص پزشک روش‌های‌ درمانی دیگری نیز جایگزین جراحی می‌شود. برخی از این روش‌های درمانی موثر شامل موارد زیر هستند:

دارو درمانی

در این روش با استفاده از داروها درمانی، مانع از رشد سلول سرطانی شده که برخی از این داروها مانند مانند سورافنیب (Sorafenib) و سانیتینیب (Sunitinib) خاصیت مهارکنندگی داشته و مهارکننده‌های تیروزین کیناز هستند و برخی هم مانند اکسیتینیب (Axitinib) و پازوپانیب (Pazopanib) خون‌رسانی به تومور را کاهش داده و باعث مرگ سلول سرطانی می‌شوند.

ایمنی درمانی یا ایمونوتراپی

در این روش با تجویز داروهایی که نقش آنها تقویت‌ سیستم ایمنی و تقویت سلول‌هایی است که در دفاع نقش مهمی دارند، شناسایی و مبارزه با سلول‌های سرطانی را افزایش می‌دهند.

پرتودرمانی یا رادیوتراپی

متاسفانه رادیوتراپی به عنوان درمان اولیه چندان اثر بخش نیست، اما در مراحل پیشرفته و یا متاستاز، برای کاهش علائم این روش توصیه می‌شود.

در این روش، از پرتوهای پرانرژی برای تخریب سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود و این درمان به‌ عنوان روش مکمل در کنار جراحی یا شیمی‌درمانی به کار می‌رود و عوارض جانبی از قبیل خستگی و تحریک پوست ایجاد می‌کند.

آمبولیزاسیون شریانی

 این روش درمانی کاملا غیرتهاجمی بوده و برای درمان توده بدخیم کلیه به کار می‌رود. در روش آمبولیزاسیون با بستن رگ خاصی که به توده سرطانی، خون‌رسانی می‌کند، سلول‌های توده را از بین می‌برند.

شیمی درمانی

سرطان کلیه در اکثر مواقع نسبت به روش درمانی شیمی درمانی مقاومت نشان می‌دهد، اما در موارد خاص مانند کارسینومای سلول ترانزیشنال می‌توان این روش درمانی را نیز امتحان کرد.

استفاده از امواج مایکروویو

استفاده از امواج مایکروویو برای درمان تومور بدخیم کلیه یک روش کم‌تهاجمی به نام مایکروویو ابلیشن است. در این روش، امواج مایکروویو از طریق سوزن خاص به داخل تومور هدایت شده و گرما ایجاد می‌کند، که این گرما باعث تخریب سلول‌های سرطانی و کوچک شدن تومور می‌شود.

این روش برای تومورهای کوچک کمتر از ۴-۵ سانتی‌متر مؤثر است و در مقایسه با جراحی، دوره بهبودی سریع‌تر و عوارض کمتری دارد.

سرما درمانی یا کرایوآبلیشن

کرایوآبلیشن روشی است که در آن از سرما برای درمان تومورها استفاده می‌شود و در این روش، یک سوزن خاص به داخل تومور وارد شده و با ایجاد دمای بسیار پایین، سلول‌های سرطانی یخ می‌زنند و از بین می‌روند. این روش کم‌تهاجمی است و برای تومورهای کوچک و محدود کاربرد دارد.

جراحی تومور بدخیم کلیه

اگر تومور بدخیم کلیه پیشرفت کند و به بافت‌های اطراف نیز گسترش یابد، معمولا پزشک با جراحی و خارج کردن توده سرطانی از ادامه رشد آن جلوگیری می‌کند. جراحی تومور بدخیم معمولا سه حالت دارد که به شرح زیر است:

نفرکتومی رادیکال

اگر درمان تومور بدخیم کلیه با هیچ روش دیگری امکان پذیر نباشد و توده سرطانی بسیار بزرگ بوده (۷ سانتی متر یا بیشتر) و به بافت‌های اطراف کلیه نیز رسیده باشد و اگر کلیه مقابل سالم باشد، در صورت تشخیص پزشک، کلیه بیمار، به صورت کامل به همراه غده فوق کلیوی (در برخی موارد)، بافت‌های چربی اطراف کلیه و  غدد لنفاوی مجاور برداشته می‌شود.

توتال نفرکتومی

جراحی توتال نفرکتومی یا نفرکتومی کامل زمانی انجام می‌شود که تومور بدخیم محدود به کلیه باشد ولی بخش اعظمی از کلیه را درگیر کرده باشد و هنوز به بافت‌های اطراف نرسیده باشد.

اگر عملکرد کلیه دیگر فرد سالم باشد، در این جراحی کلیه سرطانی به صورت کامل برداشته می‌شود ولی غدد فوق کلیه و لنفاوی دست نخورده باقی می‌ماند.

نفرکتومی جزئی

این روش جراحی برای زمانی است که تومور بدخیم کلیه بیمار کوچک باشد (کمتر از ۷ سانتی متر)، حفظ کلیه به دلیل شرایط جسمانی بیمار ضروری است و در این حالت بخش سرطانی کلیه برداشته شده و بقیه کلیه حفظ می‌شود.

نکات مراقبتی بعد از درمان تومور بدخیم کلیه

بعد از درمان تومور بدخیم کلیه به وسیله‌ نفرکتومی رادیکال، توتال یا جزئی، لازم است برای اثربخشی جراحی و تسریع دوران نقاهت، تمام نکات مراقبتی توصیه شده توسط پزشک معالج را با دقت رعایت نمایید.

• مصرف داروهای تجویز شده در زمان مقرر
• فعالیت و پیاده روی کاملا سبک برای جلوگیری از لخته شدن خون و پیشگیری از مشکلات گوارشی
• پرهیز از فعالیت های سنگین حداقل تا ۶ هفته پس از جراحی
•  مراقبت و تمیز نگه داشتن از زخم جراحی برای جلوگیری از عفونت
• کنترل دائمی فشارخون برای پیشگیری از آسیب رسیدن به بخش بقی‌مانده کلیه در صورت نفرکتومی جزئی
• مصرف حداقل ۸ لیوان مایعات در روز
• رژیم غذایی سالم، شامل میوه‌ها، سبزیجات و غذای کم چرب و اجتناب از مصرف گوشت قرمز به مقدار زیاد، پروتئین‌های سنگین و نمک
• خواب کافی

بیشتر بخوانید: استنت حالب

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟

در صورت بروز یک یا چند مورد از موارد زیر حتما به پزشک معالج خود مراجعه نمایید.

• مشاهده خون در ادرار
• تشدید و تداوم درد در ناحیه پهلو
• تب بالای ۳۸ درجه که ممکن است نشانه عفونت باشد.
• کاهش وزن ناگهانی

 سوالات متداول

در نهایت…

برای درمان تومور بدخیم کلیه روش‌های متعددی وجود دارد که در صورت تشخیص و صلاح‌دید پزشک معالج یک یا چند روش با هم برای درمان استفاده می‌شود، میزان اثربخشی روش‌های درمانی متفاوت است و هر کدام در مرحله خاصی از درمان تومور بدخیم کلیه به تشخیص پزشک معالج تجویز می‌شوند. بنابراین بسیار ضروریست از مهارت، علم و تخصص پزشک معالج خود اطمینان حاصل نموده و بعد از تحقیق کامل، اقدامات لازم را در زمان مناسب، قبل از گسترش و رشد توده سرطانی، انجام دهید و بیماری خود را در مراحل اولیه کنترل و درمان نمایید.