اندومتریوز جداری + درمان

اندومتریوز جداری یکی از انواع نادر و پیچیده بیماری اندومتریوز است که زندگی روزمره بیماران را به شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد. در این نوع از اندومتریوز، بافت‌هایی مشابه با بافت پوششی رحم در نواحی مختلف بدن، از جمله دیواره‌های شکم و اندام‌های داخلی، رشد می‌کنند. این مشکل باعث بروز علائم دردناک و پیچیده‌ای مانند انسداد ادراری، درد مزمن و اختلالات گوارشی می‌شود. درمان‌های سنتی در برخی موارد موثر نیستند، به همین دلیل روش‌های نوین مانند RF ابلیشن به عنوان یک گزینه درمانی کم‌تهاجمی مطرح شده‌اند. در این مقاله، به بررسی این روش درمانی و مزایای آن در مقابله با اندومتریوز جداری خواهیم پرداخت.

اندومتریوز جداری چیست؟

اندومتریوز جداری یک نوع از اختلال اندومتریوز است که در آن بافتی شبیه به پوشش داخلی رحم (اندومتر) در جدار شکم رشد می‌کند. این بافت خارج از رحم، به دلیل نداشتن راه خروج، با هر سیکل قاعدگی ضخیم شده و تجزیه می‌شود، اما نمی‌تواند از بدن دفع شود. این حالت باعث ایجاد التهاب، تحریک اعصاب و در نهایت درد شدید در ناحیه شکم می‌شود.

این مشکل به دلیل اتصال بافت آندومتری به نواحی جدار شکم ایجاد شده و ناشی از عمل‌های جراحی مانند سزارین یا دیگر مداخلات شکمی است. این نوع اندومتریوز با علائمی مانند درد مزمن شکمی، درد هنگام قاعدگی، و حتی درد در زمان نزدیکی همراه است.

توجه به این نکته ضروری است که سبک زندگی سالم، از جمله تغذیه مناسب و ورزش، می‌تواند نقش مهمی در کاهش علائم اندومتریوز جداری داشته باشد و به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند.

علائم اندومتریوز جداری

یکی از شایع‌ترین نشانه‌های این بیماری، درد مزمن و شدید در ناحیه شکم است که با قاعدگی تشدید می‌شود. این درد به صورت موضعی در محل جدار شکم یا به صورت کلی در ناحیه لگن احساس خواهد شد.

دیگر علائم اندومتریوز جداری شامل درد هنگام نزدیکی، قاعدگی‌های همراه با خونریزی شدید، و درد در هنگام تخمک‌گذاری است. این دردها گاهی به پشت و ران‌ها نیز انتشار پیدا می‌کنند و باعث اختلال در فعالیت‌های روزمره فرد می‌شوند. همچنین، برخی از افراد ممکن است حالت تهوع یا مشکلات گوارشی مانند نفخ و یبوست را تجربه کنند.

علت ایجاد اندومتریوز جداری

با اینکه علت مشخصی برای بروز این مشکل وجود ندارد، اما نظریه‌ها و عوامل مختلفی برای توضیح آن ارائه شده‌اند. یکی از اصلی‌ترین علل، انتقال سلول‌های آندومتر به جدار شکم در طول عمل‌های جراحی مانند سزارین یا جراحی‌های لگنی است.

تغییرات هورمونی نیز نقشی اساسی در ایجاد اندومتریوز جداری دارند. هورمون استروژن رشد و فعالیت غیرطبیعی بافت اندومتر را تحریک می‌کند، به همین دلیل، این بیماری بیشتر در زنانی که در سنین باروری هستند، شایع است. همچنین، برخی تحقیقات نشان می‌دهند که عوامل ژنتیکی و ارثی خطر بروز این مشکل را افزایش دهند.

علاوه بر این، سیستم ایمنی ضعیف به سلول‌های آندومتر اجازه می‌دهد که در مکان‌های غیرطبیعی رشد کنند و بدن نتواند به‌درستی این سلول‌ها را شناسایی و از بین ببرد. برخی شرایط محیطی، مانند استرس‌های فیزیکی یا شیمیایی، نیز می‌توانند در بروز این بیماری نقش داشته باشند.

تشخیص اندومتریوز جداری

اولین گام در فرآیند تشخیص، بررسی سوابق پزشکی بیمار و علائمی مانند درد مزمن در محل جراحی‌های پیشین، وجود توده یا سفتی در زیر پوست، و شدت درد مرتبط با چرخه قاعدگی است. این اطلاعات سرنخ‌های مهمی برای شناسایی اندومتریوز جداری ارائه می‌دهد.

معاینه فیزیکی توسط پزشک متخصص نیز نقش کلیدی در تشخیص دارد. در این معاینه، پزشک متخصص به بررسی توده‌ای حساس در ناحیه جراحی قبلی می‌پردازد.

روش‌های تصویربرداری پزشکی، مانند سونوگرافی و MRI، ابزارهای موثری در تایید تشخیص اندومتریوز جداری هستند. سونوگرافی تغییرات غیرطبیعی در بافت‌ها را نشان داده، در حالی که MRI جزئیات بیشتری از ساختار و موقعیت توده‌ها ارائه می‌دهد. در برخی موارد، نمونه‌برداری از بافت برای بررسی بافت‌شناسی نیز لازم است تا وجود سلول‌های آندومتر تایید شود.

اهمیت درمان اندومتریوز جداری

درمان به‌ موقع اندومتریوز جداری نه تنها علائم را کاهش می‌دهد بلکه از پیشرفت بیماری و عوارض جدی‌تر جلوگیری می‌کند. روش‌های درمانی، بسته به شدت بیماری، شامل دارودرمانی، جراحی و یا ترکیبی از این دو هستند. هدف از درمان، تسکین درد، بهبود عملکرد و جلوگیری از بازگشت مجدد توده‌ها است. بنابراین، آگاهی از اهمیت درمان اندومتریوز جداری و پیگیری به‌موقع اقدامات درمانی، نقش کلیدی در حفظ سلامت جسمی و روانی بیمار دارد.

روش‌های درمان اندومتریوز جداری

درمان اندومتریوز جداری بسته به شدت بیماری، علائم و شرایط بیمار به دو دسته اصلی درمان دارویی و جراحی تقسیم می‌شود:

درمان دارویی

داروهای هورمونی مانند قرص‌های ضدبارداری یا آنالوگ‌های هورمونی به کاهش رشد بافت‌های اندومتریوز کمک می‌کنند. همچنین، داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) برای کاهش درد و التهاب تجویز می‌شوند. با این حال، این روش بیشتر برای مدیریت علائم کاربرد دارد و ممکن است تأثیری بر روی توده‌های بزرگ‌تر نداشته باشد.

درمان جراحی

جراحی زمانی که توده‌های اندومتریوز جداری بزرگ شده و یا باعث عوارض جدی مانند درد شدید و اختلال عملکردی شوند، به کار می‌رود. جراحی به روش لاپاراسکوپی انجام می‌شود که یک روش کم‌تهاجمی و ایمن محسوب می‌شود و در آن توده‌های غیرطبیعی برداشته می‌شوند.

لاپاراسکوپی این امکان را به پزشک می‌دهد که محل دقیق توده‌های اندومتریوز جداری را شناسایی کرده و آنها را با دقت خارج کند. این روش علاوه بر درمان قطعی، به پزشک اجازه داه تا سایر علائم احتمالی اندومتریوز در بدن بیمار را بررسی کند.

توجه به این نکته ضروری است که پس از جراحی، برای جلوگیری از بازگشت بیماری، ممکن است نیاز به داروهای مکمل یا تغییر سبک زندگی وجود داشته باشد.

درمان اندومتریوز جداری با RF ابلیشن

انسداد ادراری یکی از عوارض نادر اما جدی اندومتریوز جداری است که در نتیجه فشار توده‌های اندومتریوز بر مجاری ادراری رخ می‌دهد. این وضعیت باعث مشکلاتی مانند کاهش جریان ادرار، عفونت‌های مکرر و حتی آسیب به کلیه‌ها شود. یکی از روش‌های نوین و موثر در درمان این عارضه استفاده از RF ابلیشن است.

در روش RF ابلیشن، از امواج رادیوفرکانسی برای تخریب توده‌های اندومتریوز استفاده می‌شود. این روش کم‌تهاجمی بوده و با دقت بالا به کاهش اندازه توده‌ها و برداشتن فشار از روی مجاری ادراری کمک می‌کند. RF ابلیشن علاوه بر کاهش خطر عوارض جانبی، نیاز به جراحی‌های باز و تهاجمی را به حداقل می‌رساند. همچنین این تکنیک درد ناشی از توده‌های اندومتریوز جداری را نیز تسکین می‌دهد.

این روش تحت بی‌حسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام شده و بیمار پس از انجام آن نیاز به دوره کوتاهی برای بهبودی دارد. در کنار RF ابلیشن، ممکن است از داروهای هورمونی یا سایر روش‌های تکمیلی برای جلوگیری از رشد مجدد توده‌ها استفاده شود.

معرفی بیمار

بيمار معرفی شده خانم ٣٣ ساله مورد اندومتريوز جدار شكم (واقع در داخل عضله ركتوس) می‌باشند كه تحت هدايت سونوگرافی مورد RF ablation قرار گرفتند.

در استفاده از RFA براي كاهش درد و ناراحتی ناشی از abdominal wall endometriosis مطالعه‌ای با كمك يكی از مراكز درمان ناباروری در حال انجام است و در ارزيابی اوليه از نتايج، پاسخ درمانی بسيار مناسبی ديده شده است و مطالعه همچنان ادامه دارد…

اندومتریوز جداری چه عوارضی را به همراه دارد؟

یکی از اصلی‌ترین مشکلات مرتبط با این بیماری، درد شدید و مزمنی است که کیفیت زندگی فرد را به طور قابل‌توجهی کاهش دهد. این درد با چرخه قاعدگی تشدید می‌شود و می‌تواند فعالیت‌های روزمره را مختل کند.

در موارد پیشرفته‌تر، اندومتریوز جداری به رشد توده‌های بزرگ‌تر و حتی آسیب به بافت‌های اطراف منجر می‌شود. این وضعیت عوارضی مانند عفونت، التهاب مزمن و حتی محدودیت حرکتی در محل درگیر ایجاد می‌کند. علاوه بر این، وجود این توده‌ها خطر عوارض پس از جراحی‌های آینده را افزایش خواهد داد.

اندومتریوز جداری بر توان باروری نیز تأثیر می‌گذارد، زیرا التهاب و تغییرات ناشی از این بیماری به اختلال در عملکرد اندام‌های تولیدمثل منجر می‌شود. این اختلال باعث ایجاد توده‌های کوچک یا کیست‌های دردناک در جدار شکم شده که با لمس قابل‌تشخیص هستند.

سوالات متداول

در نهایت…

اندومتریوز جداری به وضعیتی اطلاق می‌شود که بافت مشابه با لایه داخلی رحم (آندومتر) در دیواره‌های روده و سایر اعضای حفره شکمی رشد می‌کند. این بیماری می‌تواند باعث درد شدید، اختلالات گوارشی و مشکلات باروری شود. درمان‌های مختلفی مانند دارو و جراحی برای مدیریت آن وجود دارد.