نمونهبرداری از پرزهای جفتی، که بهعنوان CVS (Chorionic Villus Sampling) شناخته میشود، یک روش تشخیصی است که برای بررسی وضعیت ژنتیکی جنین در دوران بارداری استفاده میشود. در این روش، نمونهای از پرزهای جفتی که از جنین نشأت میگیرند، از طریق یک لوله نازک به صورت مستقیم از جفت استخراج میشود. این آزمایش به پزشکان این امکان را میدهد که اختلالات ژنتیکی مانند سندرم داون و سایر ناهنجاریها را در مراحل اولیه بارداری شناسایی کنند. CVS معمولاً بین هفتههای ۱۰ تا ۱۳ بارداری انجام میشود و میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره سلامت جنین ارائه دهد.
علت نمونه برداری از پرزهای جفتی
سلامت جنین یکی از مهم ترین مسائلی است، که در دوران بارداری باید بسیار به آن توجه شود. برخی از افراد به علت شرایط خاصی که دارند، احتمال وجود اختلالات ژنتیکی، مشکلات مادرزادی و … در جنین آن ها وجود دارد. این افراد می بایست از روش های مختلفی برای اطمینان یافتن از سلامت جنین خود استفاده کنند.
یکی از این روش ها نمونه برداری از پرزهای جفتی است. این آزمایش ضرورت زیادی دارد و دلیل استفاده از آن تشخیص اختلالات ژنتیکی و مادرزادی جنین است. پرز های جفتی بخش بسیار ظریفی از جفت جنین هستند، که باید در این تست نمونه برداری شوند. این پرزها قسمتی از سلول تخم هستند، و ژن جنین در آن ها وجود دارد. با بررسی این پرزها می توان اختلالات ژنتیکی جنین را تشخیص داد.
نحوه انجام نمونه برداری از پرزهای جفتی
برای نمونه برداری پزشک ابتدا از بی حسی موضعی استفاده می کند. سپس بر روی شکم یک سوراخ ریز ایجاد نموده و یک سوزن کوچک را وارد شکم می کند. سپس این سوزن وارد رحم می شود، و به کمک سرنگ بخشی از پرزهای جفتی برداشت می شوند. در زمان حرکت سوزن از شکم به سمت رحم، پزشک با دستگاه سونوگرافی مسیر آن را مد نظر دارد، تا از بروز مشکل جلوگیری کند. پس از برداشت نمونه از پرزهای جفتی، پزشک آن ها را به آزمایشگاه می فرستند، تا مورد بررسی قرار گیرند.
این روش شباهت بسیار زیادی به تست آمنیوسنتز دارد. با این تفاوت که در این تست به جای مایع آمنیوتیک از پرزهای جفتی نمونه برداری می شود. این تست معمولا کمی دردناک خواهد بود. اما زمان آن به قدری کوتاه است که درد آن قابل تحمل خواهد بود. نمونه برداری حدود نیم ساعت به طول می انجامد. نتایج این آزمایش نیز حدود دو هفته بعد آماده خواهند گردید.
انجام نمونه برداری پرزهای جفتی به چه کسانی پیشنهاد می شود؟
نمونه برداری از پرزهای جفتی معمولا به کسانی توصیه می شود، که دارای شرایط خاصی هستند. در واقع وجود این شرایط باعث می شوند که احتمال وجود اختلالات ژنتیکی و مادرزادی در جنین افزایش یابد. به همین علت پزشک به این افراد انجام این تست را توصیه می کند. به طور کلی انجام این آزمایش به افراد زیر توصیه می شود:
بارداری در سن بالاتر از ۳۵سال
وقتی سن خانم ها از سی و پنج سال بالاتر می رود، درصد موفقیت بارداری آن ها کمی کاهش می یابد. در این سن اگر فرد باردار شود، احتمال وجود اختلالات کروموزومی در جنین او بسیار بالا است. به همین دلیل باید حتما تست نمونه برداری را انجام دهد.
سابقه بیماری های ژنتیکی در خانواده
از دیگر مواردی که باعث می شود، انجام تست برداشت نمونه از پرزهای جفتی برای افراد الزامی شود، سابقه بیماری ژنتیکی و مادرزادی در خانواده آن ها است. گاهی ممکن است در خانواده پدر یا مادر جنین سابقه بیماری های ژنتیکی و مادرزادی وجود داشته باشد. در این صورت احتمال انتقال ژن این اختلالات به جنین نیز وجود دارد. در نتیجه افرادی که چنین سابقه ای در خانواده خود دارند، باید انجام این تست را جدی بگیرند.
وجود نتایج غیر طبیعی در غربالگری بارداری
غربالگری های بارداری و آزمایش سونوگرافی نتایجی دارند، که توسط پزشک بررسی می شوند. اگر این نتایج از نظر پزشک غیر عادی و غیر طبیعی باشند، انجام نمونه برداری از پرزهای جفتی الزامی است.
مراقبت های لازم بعد از نمونه برداری از پرز های جفتی
بعد از انجام تست نمونه برداری پرزهای جفتی فرد باید تحت مراقبت های ویژه ای قرار گیرد. این مراقبت ها باعث کوتاه شدن دوره نقاهت می شوند. این مراقبت ها به شرح زیر هستند:
- افراد باید پس از انجام این تست حدود سه روز استراحت کنند.
- پس از انجام این تست تا مدت زمان سه روز، فرد نباید ورزش کند و یا فعالیت فیزیکی سنگین داشته باشد.
- تا سه الی چهار روز بعد از نمونه برداری افراد باید از برقراری ارتباط جنسی خودداری کنند.
آیا نمونه برداری از پرزهای جفتی خطر دارد؟
نمونهبرداری از پرزهای جفتی مانند هر روش پزشکی دیگر، خطرات و عوارض خاص خود را دارد.
- یکی از اصلیترین نگرانیها، خطر سقط جنین است. تحقیقات نشان میدهد که خطر سقط جنین پس از انجام CVS ممکن است حدود 1 در 100 تا 1 در 200 باشد.
- مانند هر نوع عمل جراحی، خطر عفونت در محل نمونهبرداری وجود دارد. این عفونت میتواند بر سلامت مادر و جنین تأثیر بگذارد.
- در موارد نادر، ممکن است آسیب فیزیکی به جنین یا جفت وارد شود.
- خونریزی خفیف یا متوسط بعد از انجام CVS احتمال دارد رخ دهد. در موارد نادر، خونریزی میتواند شدید باشد و نیاز به مراقبتهای پزشکی داشته باشد.
- بعد از عمل، برخی از زنان احتمال دارد خونریزی واژینال خفیف را تجربه کنند که اصولا نگرانکننده نیست، اما در صورت ادامه یا شدتیافتن، نیاز به بررسی پزشکی دارد.
با وجود این خطرات، بسیاری از پزشکان و متخصصان بهداشت، این نمونه برداری را به عنوان یک ابزار مفید برای تشخیص زودهنگام ناهنجاریهای ژنتیکی و ارائه اطلاعات حیاتی درباره سلامت جنین توصیه میکنند. قبل از انجام این روش، مشاوره با پزشک و بررسی مزایا و خطرات میتواند به تصمیمگیری آگاهانه کمک کند.
چه زمانی باید برای نمونه برداری از پرزهای جفتی اقدام کرد؟
نمونهبرداری از پرزهای جفتی در دورههای خاصی از بارداری انجام میشود. بین هفتههای 10 تا 13 بارداری بهترین زمان برای انجام CVS است. در این دوره، جفت به اندازه کافی رشد کرده است و نمونهبرداری از پرزهای جفتی بهراحتی امکانپذیر است.
در صورتی که عوامل خطر مانند سابقه خانوادگی بیماریهای ژنتیکی، نتایج غیرطبیعی در آزمایشهای غربالگری یا سایر نگرانیهای پزشکی وجود داشته باشد، پزشک CVS را در این دوره پیشنهاد می کند.
CVS یک روش مهم برای تشخیص زودهنگام ناهنجاریهای ژنتیکی است و انجام آن در زمان مناسب میتواند به والدین در تصمیمگیریهای آینده کمک کند. قبل از انجام این روش، مشاوره دقیق با پزشک و درک کامل از روند و نتایج آن ضروری است.
سوالات متداول نمونه برداری از پرزهای جفتی
نتایج آزمایش اصولا ظرف یک هفته تا دو هفته پس از انجام CVS بهدست میآید. در موارد خاص، نتایج سریعتر نیز ممکن است در دسترس باشد.
CVS به شما کمک میکند تا از ناهنجاریهای ژنتیکی مانند سندرم داون و دیگر اختلالات کروموزومی مطلع شوید و بر اساس نتایج آن تصمیمگیریهای لازم را انجام دهید.
در نهایت…
نمونهبرداری از پرزهای جفتی یک روش تشخیصی ارزشمند در دوران بارداری است که امکان شناسایی زودهنگام ناهنجاریهای ژنتیکی را فراهم میکند. این روش به طور معمول بین هفتههای ۱۰ تا ۱۳ بارداری انجام میشود و به والدین کمک میکند تا از سلامت جنین مطلع شوند. هرچند خطراتی مانند سقط جنین و عفونت وجود دارد، اما با مشاوره دقیق و تصمیمگیری آگاهانه، میتوان از مزایای این روش بهرهمند شد.